Σε μία περίοδο όπου η κανονικότητα μοιάζει να μετατίθεται συνεχώς, ο ελληνικός τουρισμός καλείται να λειτουργήσει σε συνθήκες διαρκούς πίεσης, με τις αλλεπάλληλες κρίσεις να διαμορφώνουν ένα νέο, πιο απαιτητικό περιβάλλον. Το ζήτημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, με τη συμμετοχή κορυφαίων εκπροσώπων του κλάδου και διεθνών αναλυτών.
Η Αγάπη Σμπώκου, CEO PHĀEA και Αντιπρόεδρος ΣΕΤΕ, ανέδειξε ότι πλέον δεν πρόκειται για μεμονωμένες κρίσεις, αλλά για ένα συνεχές και αλληλένδετο φαινόμενο που δεν αφήνει περιθώρια επιστροφής στην «παλιά κανονικότητα». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ο τουρισμός βιώνει ένα «παρατεταμένο stress test» εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια.
Η εμπιστοσύνη ως βασικό “νόμισμα”
Σύμφωνα με την κ. Σμπώκου, το κλειδί για τη διατήρηση της δυναμικής του ελληνικού τουρισμού είναι η εμπιστοσύνη. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποδεικνύεται κρίσιμη για την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των επισκεπτών, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων.
Παραδείγματα όπως η διαχείριση των πυρκαγιών στη Ρόδο ή των πλημμυρών στη Θεσσαλία, όπως σημείωσε, λειτούργησαν θετικά, στέλνοντας μήνυμα οργανωμένης αντίδρασης. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε αντανακλαστικά, αλλά απαιτεί σχέδιο, υποδομές και μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Από την ποσότητα στην ποιότητα
Η ίδια ανέδειξε ότι το ελληνικό τουριστικό προϊόν έχει μετατοπιστεί από τη λογική των αφίξεων στη δημιουργία υπεραξίας. Η αυθεντικότητα, η ποιότητα και η εμπειρία αποτελούν πλέον βασικούς πυλώνες του «success story» της χώρας.
Όπως τόνισε, η Ελλάδα διαθέτει έναν τεράστιο ανεξερεύνητο πλούτο, τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Η αξιοποίησή του, μέσα από στοχευμένες καμπάνιες και χρήση δεδομένων, αποτελεί κρίσιμο στοίχημα για το μέλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως είπε, είναι η Κρήτη, που πέρα από τις παραλίες διαθέτει ισχυρή ταυτότητα σε ορεινούς προορισμούς και γαστρονομία.
Ο ρόλος των ΜΜΕ και η διαχείριση της κρίσης
Από την πλευρά του, ο Andrew Mueller υπογράμμισε τη σημασία της πληροφορίας και του τρόπου με τον οποίο αυτή διαμορφώνει την εικόνα ενός προορισμού. Όπως ανέφερε, τα ΜΜΕ συχνά ενισχύουν τον συναισθηματισμό σε περιόδους κρίσεων, γεγονός που επηρεάζει την τουριστική ζήτηση.
Τόνισε, ωστόσο, ότι οι ίδιες οι κρίσεις μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες, εφόσον αξιοποιηθούν σωστά. Η περίπτωση της Γροιλανδίας –όπου πολιτικές δηλώσεις οδήγησαν σε προσωρινή αύξηση του ενδιαφέροντος– αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ευμετάβλητης φύσης του τουριστικού ρεύματος.
Η κλιματική κρίση αλλάζει τους κανόνες
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ο Jeff Schlegelmilch επισήμανε ότι ο τουρισμός αντιστοιχεί περίπου στο 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ, γεγονός που καθιστά τις επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών ιδιαίτερα κρίσιμες.
Αναφέρθηκε σε φαινόμενα όπως οι πυρκαγιές, οι καύσωνες και η έλλειψη νερού, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των προορισμών. Το παράδειγμα της προσωρινής διακοπής λειτουργίας της Ακρόπολης λόγω υψηλών θερμοκρασιών ανέδειξε τη νέα πραγματικότητα.
Το νέο μοντέλο του ελληνικού τουρισμού
Το βασικό συμπέρασμα της συζήτησης είναι σαφές: ο τουρισμός δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί με όρους σταθερότητας, αλλά με όρους διαρκούς προσαρμογής. Η Ελλάδα, έχοντας ήδη αποδείξει την ανθεκτικότητά της, καλείται τώρα να οργανώσει στρατηγικά το επόμενο βήμα.
Η επένδυση σε υποδομές, η διαχείριση των φυσικών πόρων, η αποφυγή υπερτουρισμού και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης αποτελούν τους βασικούς άξονες για να παραμείνει η χώρα στην κορυφή των διεθνών προορισμών, σε ένα περιβάλλον που αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ.
…