Αν έχεις δουλέψει έστω και λίγο, οι πιθανότητες λένε πως έχεις πέσει πάνω σε εκείνον τον τύπο που κάνει κάθε μέρα πιο βαριά απ’ όσο πρέπει. Εκείνον που σου ρίχνει την αυτοπεποίθηση, που σε φθείρει με τη στάση του, που σε κάνει να σκέφτεσαι «μήπως φταίω εγώ;». Δεν είσαι ο μόνος.
Έρευνα της Harris Poll δείχνει πως το 71% των εργαζομένων στις ΗΠΑ έχει ζήσει παρόμοια εμπειρία.
Γιατί συνεχίζουμε να τους ανεχόμαστε
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν τοξικοί προϊστάμενοι, αλλά γιατί τους επιτρέπουμε να μένουν στη θέση τους. Μελέτη του Ohio State University έδειξε ότι όταν θεωρούμε κάποιον «επιτυχημένο», τείνουμε να βαφτίζουμε την κακομεταχείριση ως «αυστηρότητα για το καλό μας».
Όπως εξηγεί ο Robert Lount, «όταν κάποιος αποδίδει καλά, του φοράμε ένα νοητό φωτοστέφανο». Του αποδίδουμε αρετές που δεν έχει, ακόμα κι αν η συμπεριφορά του είναι ξεκάθαρα καταχρηστική.
Πολλοί εργαζόμενοι πιστεύουν ότι ένας σκληρός –ακόμα και προσβλητικός– προϊστάμενος μπορεί να τους «σπρώξει» επαγγελματικά. Η πραγματικότητα είναι το αντίθετο: η τοξικότητα φθείρει, δεν χτίζει.
Ο καθηγητής Donald Sull του MIT Sloan τονίζει ότι τέτοια περιβάλλοντα βλάπτουν και την εταιρεία: οι ικανοί άνθρωποι φεύγουν, η κουλτούρα μένει πίσω να σαπίζει.
Όταν η πίεση ξεπερνά τις δυνατότητές τους
Ο Bill Becker από το Virginia Tech εξηγεί ότι πολλοί προϊστάμενοι δεν είναι «κακοί» από πρόθεση. Απλώς δεν έχουν τις δεξιότητες ή την ωριμότητα να διαχειριστούν την πίεση της θέσης τους.
Κάποιες φορές μπορείς να μάθεις πράγματα δουλεύοντας με δύσκολους χαρακτήρες. Αλλά υπάρχει όριο. Όταν αυτό ξεπεραστεί, η αποχώρηση είναι η μόνη υγιής επιλογή.
Υπάρχουν όμως και πιο σκοτεινές περιπτώσεις. Ένα ποσοστό περίπου 12% των υψηλόβαθμων στελεχών εμφανίζει χαρακτηριστικά ψυχοπάθειας: χειραγώγηση, αλαζονεία, έλλειψη ενσυναίσθησης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αλλαγή είναι σχεδόν αδύνατη.
Πώς να προστατευτείς
Αν αναγνωρίζεις τέτοιες συμπεριφορές στη δουλειά σου, χρειάζεται στρατηγική.
- Κατέγραψε περιστατικά.
- Ενημέρωσε το HR.
- Κράτα επαγγελματική στάση, όχι παθητικότητα.
- Και αν χρειαστεί, φύγε πριν σε εξαντλήσει εντελώς.
Χρήσιμα βιβλία όπως το The No Asshole Rule και το The Asshole Survival Guide του Robert Sutton μπορούν να σου δώσουν πρακτικές κατευθύνσεις.
Τέλος, η υποστήριξη από ψυχοθεραπευτή μπορεί να σε βοηθήσει να επεξεργαστείς την εμπειρία, να βάλεις όρια και να ξαναχτίσεις την αυτοπεποίθησή σου.
…