Η δωρεά ωαρίων αποτελεί πλέον μια σημαντική επιλογή για πολλά ζευγάρια που επιθυμούν να γίνουν γονείς, παρότι συνοδεύεται από σκέψεις και ηθικά διλήμματα. Για ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, θεωρείται το «gold standard» στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας.
Ως δωρεά ωαρίων ορίζεται η χορήγηση γενετικού υλικού από μια γυναίκα σε ένα ζευγάρι με σκοπό την τεκνοποίηση. Αποτελεί λύση κυρίως για γυναίκες που βρίσκονται σε προχωρημένη αναπαραγωγική ηλικία ή που παρουσιάζουν χαμηλή ποιότητα ωαρίων. Το παιδί που θα γεννηθεί θα φέρει το γενετικό υλικό του δότη, αλλά θα κυοφορηθεί και γεννηθεί από τη φυσική μητέρα, γεγονός που διατηρεί τη σημασία και αξία της μητρότητας.
Ποιες Γυναίκες Επωφελούνται
Η δωρεά ωαρίων απευθύνεται σε γυναίκες που:
-
Βρίσκονται σε προχωρημένη αναπαραγωγική ηλικία (συνήθως άνω των 44 ετών)
-
Πάσχουν από πρόωρη εμμηνόπαυση ή ωοθηκική ανεπάρκεια
-
Έχουν κακή ποιότητα ωαρίων ή αδυνατούν να παράγουν ωάρια
-
Φέρουν γενετική διαταραχή που δεν επιθυμούν να μεταφερθεί στο παιδί τους
«Με τη δωρεά ωαρίων ξεπερνιούνται τα εμπόδια της ηλικίας, με συχνά υψηλά ποσοστά επιτυχίας, καθώς τα ωοκύτταρα προέρχονται από νέες και υγιείς δότριες», εξηγεί ο δρ Χάρης Χ. Χηνιάδης, Γυναικολόγος Αναπαραγωγής και Συνιδρυτής του Be-Live, Institute of Life ΙΑΣΩ.
Τύποι Δοτριών
Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, διακρίνονται δύο κατηγορίες δότριων ωαρίων:
-
Περιστασιακές δότριες που προσφέρουν τα ωάρια τους αλτρουιστικά, χωρίς να έχουν προσωπική σχέση με το ζευγάρι ή το παιδί
-
Γυναίκες που συμμετέχουν σε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης και προσφέρουν μέρος των ωαρίων τους για μείωση του κόστους της θεραπείας (egg sharing)
Οι αλτρουιστικές δότριες δεν γνωρίζουν εάν τα ωάρια τους οδήγησαν σε εγκυμοσύνη και δεν έχουν κανένα δεσμό με το παιδί.
Υγειονομικός Έλεγχος
Οι δότριες υποβάλλονται σε εκτεταμένες εξετάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν ελέγχους για χρωμοσωμικές ανωμαλίες, ιολογικούς και ορμονικούς δείκτες, καθώς και γενετικές παθήσεις όπως η κυστική ίνωση. Ο στόχος είναι η διασφάλιση της υγείας τους και της ικανότητάς τους να ανταποκριθούν επιτυχώς στη θεραπεία.
Η Διαδικασία
Η λήπτρια και ο σύντροφός της πραγματοποιούν εξετάσεις αίματος για τον εντοπισμό πιθανών μολυσματικών νοσημάτων όπως ο HIV και η ηπατίτιδα B και C, καθώς και για την ομάδα αίματος και τον παράγοντα ρέζους. Ο σύζυγος, επίσης, παρέχει δείγμα σπέρματος πριν από την έναρξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Η δότρια υποβάλλεται σε ελεγχόμενη διέγερση των ωοθηκών και σε εξωσωματική γονιμοποίηση. «Την ημέρα λήψης των ωαρίων από τη δότρια, ο σύζυγος της λήπτριας δίνει δείγμα σπέρματος το οποίο επεξεργάζεται στο εργαστήριο. Τα ωάρια γονιμοποιούνται και τα έμβρυα επωάζονται. Την επόμενη ημέρα το ζευγάρι ενημερώνεται για την εξέλιξη της διαδικασίας», αναφέρει ο δρ Χηνιάδης.
Η εμβρυομεταφορά πραγματοποιείται στον επόμενο κύκλο, με υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Μετά από περίπου δέκα ημέρες γίνεται τεστ εγκυμοσύνης, και αν αυτό είναι θετικό, χορηγούνται φάρμακα που υποστηρίζουν την ομαλή πορεία της κύησης.
Ηθικά Διλήμματα
«Η ηθική δεν προσφέρει απόλυτες απαντήσεις, αλλά ποικίλες οπτικές, που διαφέρουν ανά χώρα και πολιτισμό», επισημαίνει ο δρ Χηνιάδης. «Η μητρότητα σε προχωρημένη ηλικία και η εγκυμοσύνη είναι θέματα που συζητούνται έντονα. Ωστόσο, γυναίκες άνω των 40 συχνά διαθέτουν σταθερό εργασιακό περιβάλλον και περισσότερους πόρους για να αφιερωθούν στο παιδί τους.»
Καταλήγει λέγοντας: «Η δωρεά ωαρίων δίνει τη δυνατότητα σε ζευγάρια να ξεπεράσουν σημαντικά εμπόδια υπογονιμότητας. Τα παιδιά που γεννιούνται αγαπιούνται εξίσου από τους γονείς τους, όπως κάθε άλλο παιδί.»