Η κατάθλιψη δεν είναι μονολιθική. Ο ψυχολόγος Sidney Blatt και οι συνεργάτες του ξεχώρισαν δύο βασικούς τύπους: την εσωστρεφή και την ανακλητική κατάθλιψη, οι οποίοι σχετίζονται με την απώλεια, τη ντροπή και τις ενοχές.
Παρά τα προφανή συμπτώματα όπως θλίψη, έλλειψη ενέργειας, ανηδονία, προβλήματα ύπνου και διατροφής, κάθε περίπτωση κατάθλιψης είναι μοναδική. Οι πρώιμες απώλειες στην παιδική ηλικία —όπως θάνατος γονέα ή συναισθηματική εγκατάλειψη— παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των τύπων κατάθλιψης.
Εσωστρεφής Κατάθλιψη
Η εσωστρεφής κατάθλιψη συνδέεται με ενδοβολή αρνητικών συναισθημάτων, κυρίως της ενοχής. Το άτομο κατηγορεί τον εαυτό του για τα προβλήματά του και θεωρεί ότι μόνο η προσωπική του βελτίωση μπορεί να φέρει λύση.
Χαρακτηριστικά:
-
Εξιδανίκευση των άλλων και έντονη αυτοκριτική
-
Δυσκολία αποδοχής της ευθύνης των άλλων
-
Συνήθως εμφανίζεται σε οικογένειες με αποστασιοποιημένους ή κακοποιητικούς γονείς
-
Αίσθηση ηθικής κατωτερότητας και συνεχούς ανεπαρκούς προσπάθειας
Ανακλητική Κατάθλιψη
Η ανακλητική κατάθλιψη συνδέεται με έντονη συναισθηματική εξάρτηση από άλλους. Οι πρώιμες αποτυχίες στις σχέσεις οδηγούν σε αίσθημα κενού, μοναξιάς και ματαίωσης.
Χαρακτηριστικά:
-
Απουσία εσωτερικού διαλόγου αυτοκατηγορίας
-
Βασίζεται στην ανάγκη για σχέσεις, στοργή και εμπιστοσύνη
-
Συχνά εμφανίζεται σε άτομα με γονείς ναρκισσιστές ή χειριστικούς
-
Η θεραπεία απαιτεί μακροχρόνια προσέγγιση, εστιάζοντας στο κενό και τη ντροπή
Τα άτομα με κατάθλιψη συχνά προσπαθούν να ευχαριστήσουν τους άλλους και να καταπνίξουν το θυμό ή την κριτική προς τους άλλους, στρέφοντάς τα στον εαυτό τους. Η θεραπεία τους διδάσκει να εκφράζουν τα αρνητικά συναισθήματα θετικά, να βλέπουν τους άλλους πιο ρεαλιστικά και να αποδέχονται τον εαυτό τους με αγάπη