Η παχυσαρκία συνιστά μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά της παχυσαρκίας κατατάσσουν τη χώρα στις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη, τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά.
Ένας στους τρεις ενήλικες Έλληνες πλήττεται από υπερβολικό βάρος, ενώ το 35% των παιδιών ηλικίας 6-10 ετών είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι ενήλικες Έλληνες παρουσιάζουν έναν από τους μεγαλύτερους δείκτες μάζας σώματος (BMI).
Παρά τις συχνές αντιλήψεις ότι η παχυσαρκία είναι αποτέλεσμα προσωπικών επιλογών, οι ειδικοί συμφωνούν ότι πρόκειται για μια πολυπαραγοντική κατάσταση. Εκτός από τη διατροφή και την άσκηση, άλλοι παράγοντες όπως ορμονικές διαταραχές, προβλήματα ύπνου, ψυχολογικές καταστάσεις, χρήση φαρμάκων και το γενετικό υπόβαθρο του κάθε ατόμου επηρεάζουν το βάρος και την ικανότητα του σώματος να διαχειριστεί τη διατροφή και την δραστηριότητα.
Η πείνα, ο κορεσμός και η όρεξη αποτελούν κρίσιμους παράγοντες στην ενεργειακή ισορροπία του σώματος. Η πείνα είναι το σήμα ότι το σώμα χρειάζεται τροφή, ενώ ο κορεσμός εκφράζει την αίσθηση πληρότητας. Η όρεξη, από την άλλη, δεν ταυτίζεται με την πείνα και μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και χωρίς την ανάγκη του σώματος για τροφή.
Η προσπάθεια απώλειας βάρους συχνά αποδεικνύεται δύσκολη, καθώς οι έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το 50% του χαμένου βάρους ανακτάται μέσα σε δύο χρόνια και πάνω από το 80% μέσα σε πέντε χρόνια. Ο λόγος για αυτή την ανάκτηση φαίνεται να είναι η πολύπλοκη παθοφυσιολογία της παχυσαρκίας, η οποία προσαρμόζει τις ορμόνες που ελέγχουν την πείνα και τον κορεσμό, κάνοντάς τις να δουλεύουν ενάντια στην απώλεια βάρους.
Η παχυσαρκία σχετίζεται με πλήθος σοβαρών υγειονομικών επιπλοκών, όπως καρδιοαγγειακές παθήσεις, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, διάφορες μορφές καρκίνου και αναπνευστικά προβλήματα. Επιπλέον, μπορεί να έχει ψυχολογικές συνέπειες, όπως κατάθλιψη και κοινωνικό στίγμα, ενώ το κόστος για το σύστημα υγείας είναι τεράστιο, με σημαντικές οικονομικές και παραγωγικές επιπτώσεις.
Για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν υπάρχει μία «μαγική» λύση. Οι κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν μια πολυδιάστατη προσέγγιση που περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φαρμακευτική αγωγή και σε ορισμένες περιπτώσεις βαριατρική χειρουργική επέμβαση. Η διατήρηση ενός υγιούς τρόπου ζωής είναι κρίσιμη ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, ενώ τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη στόχων απώλειας βάρους, σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις.