Ο Ντικ Νάνινγκα δεν υπήρξε ποτέ το κλασικό ποδοσφαιρικό αφήγημα. Δεν προερχόταν από ακαδημίες-εργοστάσια ταλέντων ούτε είχε χτιστεί ως «προϊόν» του επαγγελματικού ποδοσφαίρου από μικρή ηλικία. Ήταν ένας εργάτης της μπάλας που μπήκε στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο αργά, σχεδόν απρόθυμα, κουβαλώντας μαζί του μια δεύτερη ζωή: ένα ανθοπωλείο.
Όταν το ποδόσφαιρο άρχισε να του δίνει χρήματα, δεν το αντιμετώπισε ως μονοπώλιο. Το αντιμετώπισε ως παράλληλη πραγματικότητα. Έτσι, την ίδια στιγμή που σκόραρε στη Ρόντα και γινόταν ο κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία της, διατηρούσε και το δικό του μικρό μαγαζί με λουλούδια.
Ένας ποδοσφαιριστής που δεν εγκατέλειψε ποτέ το «εκτός γηπέδου» εαυτό του.
Dick Nanninga; the proverbial ‘battering ram’, an ace card in Netherlands’ hour of need, best remembered for World Cup ’78 – famously sent off against West Germany 7 minutes after coming on as a late sub for laughing at an overly sensitive ref and equalizing in the Final. pic.twitter.com/7Fah6TZ9Ow
— Fussball Geekz (@fussballgeekz) August 15, 2021
Η μέρα που η Ολλανδία τον έψαχνε και αυτός πουλούσε λουλούδια
Το 1978, η Ολλανδία ετοιμαζόταν για το Μουντιάλ της Αργεντινής. Οι διεθνείς είχαν κληθεί στην προετοιμασία, όμως ένας απουσίαζε.
Ο Ντικ Νάνινγκα.
Η εξήγηση δεν είχε τίποτα το ποδοσφαιρικά ηρωικό. Ήταν σχεδόν αντι-ηρωική: πλησίαζε η Γιορτή της Μητέρας και το ανθοπωλείο του χρειαζόταν παρουσία. Για εκείνον, εκείνη η ημέρα είχε οικονομικό βάρος. Και το ποδόσφαιρο… μπορούσε να περιμένει.
Σε μια εποχή όπου οι ποδοσφαιριστές αρχίζουν να μετατρέπονται σε επαγγελματικές εικόνες χωρίς ρωγμές, ο Νάνινγκα παραμένει μια εξαίρεση που δύσκολα θα επαναληφθεί.
Μια ομάδα, ένας παίκτης-παράδοξο
Ο Ερνστ Χάπελ τον κάλεσε όχι γιατί ταίριαζε στο «ολλανδικό σχολείο», αλλά ακριβώς επειδή δεν ταίριαζε. Ήταν ο αντι-Κρόιφ. Όχι δημιουργός, αλλά τελειωτής. Όχι αρχιτέκτονας, αλλά εκτελεστής περιοχής.
Η σχέση τους, όμως, δεν είχε ποτέ οικειότητα. Ψυχρή, τυπική, σχεδόν λειτουργική. Ο ίδιος έλεγε αργότερα πως δεν είχαν ουσιαστική επικοινωνία.
Και ίσως αυτό να εξηγεί πολλά: η παρουσία του στην εθνική δεν ήταν ποτέ συναισθηματική υπόθεση. Ήταν καθαρά ποδοσφαιρική χρησιμότητα.
Happy Heavenly Birthday To Former SC Veendam, Roda JC, Seiko SA, MVV Maastricht & Netherlands International Dick Nanninga pic.twitter.com/9UOtEaxM8w
— SUPERB FOOTY PICS (@SuperbFootyPics) January 17, 2023
Μοντεβιδέο της Ευρώπης: η Ολλανδία στο 1978
Στο Μουντιάλ της Αργεντινής, η Ολλανδία βρέθηκε ξανά στο σημείο που γνώριζε καλά: κοντά, αλλά όχι εκεί.
Ο Νάνινγκα έζησε το τουρνουά με τον ρόλο του «game changer». Ένας παίκτης που μπαίνει για να αλλάξει ισορροπίες, όχι για να τις χτίσει.
Υπήρξε και η στιγμή της αποβολής απέναντι στη Δυτική Γερμανία, ένα επεισόδιο που ο ίδιος χαρακτήριζε σχεδόν σουρεαλιστικό: μπήκε, αποβλήθηκε μέσα σε λίγα λεπτά, έφυγε χωρίς να προλάβει να συμμετάσχει ουσιαστικά.
Αλλά το ποδόσφαιρο είχε κρατήσει το πιο παράξενο σενάριο για το τέλος.
Ο τελικός — και το «τι θα γινόταν αν»
Η Αργεντινή προηγείται. Το «Μονουμεντάλ» βράζει. Η Ολλανδία μοιάζει να χάνει ξανά το μεγάλο ραντεβού με την ιστορία.
Και τότε, στο τέλος, μια σέντρα βρίσκει τον Ντικ Νάνινγκα.
Κεφαλιά. Γκολ.
Το 1-1.
Για λίγα λεπτά, η ιστορία αλλάζει κατεύθυνση. Το Μουντιάλ ξανανοίγει. Η Ολλανδία ξαναμπαίνει στο παιχνίδι.
Σχεδόν.
Γιατί λίγο αργότερα η Αργεντινή θα πάρει το τρόπαιο στην παράταση.
Αλλά εκείνο το γκολ μένει ως το «what if» της ολλανδικής ποδοσφαιρικής ιστορίας.
Millennial footnote: ένας ανθοπώλης σε ένα World Cup final
Αν το ποδόσφαιρο είναι αφήγηση, τότε ο Νάνινγκα είναι το glitch στο σύστημα.
Δεν ακολούθησε καμία καριέρα-πρότυπο. Δεν έγινε brand. Δεν έγινε icon με την κλασική έννοια. Έμεινε άνθρωπος με ωράριο, πελάτες, λουλούδια και γήπεδο.
Και ίσως γι’ αυτό το γκολ του στον τελικό του 1978 μοιάζει ακόμη πιο δυνατό: γιατί δεν ανήκει σε έναν επαγγελματία που ζει για το ποδόσφαιρο, αλλά σε έναν άνθρωπο που απλώς… έπαιζε ποδόσφαιρο.
Το τέλος που δεν έγινε ποτέ ιστορία
Η Ολλανδία έφτασε τρεις φορές σε τελικό Μουντιάλ και δεν το κατέκτησε ποτέ. 1974, 1978, 2010.
Και μέσα σε αυτή τη διαδρομή, ο Ντικ Νάνινγκα παραμένει μια από τις πιο ανθρώπινες εκδοχές του «παραλίγο».
Ένας παίκτης που θα μπορούσε να έχει αλλάξει μια χώρα.
Αλλά προτίμησε να ανοίξει το μαγαζί του το πρωί της Δευτέρας.