Σε μια περίοδο που ο θαλάσσιος τουρισμός στην Ελλάδα γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη, ο Γιώργος Βάλλης, εκπρόσωπος της ΠΕΠΙΕΘ (Πανελλήνια Ένωση Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών), μιλά με ειλικρίνεια και σαφήνεια για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, τις αδικίες που βιώνουν οι ναυτικοί, αλλά και το όραμα για έναν πιο δίκαιο, ασφαλή και θεσμικά κατοχυρωμένο χώρο εργασίας.
Μέσα από τις απαντήσεις του, αποτυπώνονται οι πραγματικές συνθήκες των πληρωμάτων στη θάλασσα, οι διεκδικήσεις τους και η ανάγκη για θεσμικές αλλαγές που θα αναγνωρίσουν τον κρίσιμο ρόλο τους στον τουρισμό και την οικονομία της χώρας.
Πώς περιγράφετε την παρούσα κατάσταση στον τομέα των ιδιωτικών και επαγγελματικών θαλαμηγών στην Ελλάδα; Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις για τα πληρώματα;
Η αγορά των ιδιωτικών και επαγγελματικών θαλαμηγών στην Ελλάδα είναι σε συνεχή άνοδο, με τη χώρα να παραμένει κορυφαίος προορισμός yachting στη Μεσόγειο. Ιδιοκτήτες και ναυλωτές υψηλού επιπέδου επιλέγουν τα ελληνικά νερά, όμως τα πληρώματα αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, η εποχικότητα της εργασίας και οι απαιτητικές συνθήκες στη θάλασσα απαιτούν συνεχή κατάρτιση και τήρηση διεθνών κανονισμών, καθιστώντας το επάγγελμα απαιτητικό αλλά με προοπτικές.
Υπάρχουν ανισότητες ή ελλείψεις στη νομοθεσία που αφορούν τους ναυτικούς του κλάδου σας; Πώς επηρεάζουν την καθημερινότητά τους;
Δυστυχώς, υπάρχουν αρκετά κενά. Οι ναυτικοί συχνά κινούνται σε «γκρίζες ζώνες» χωρίς επαρκή νομική προστασία. Ελλείψεις σε θέματα φορολογίας, ασφάλειας και ειδική μεταχείριση εγκύων δημιουργούν ανασφάλεια και δυσχεραίνουν τις συνθήκες εργασίας, με άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους.
Ποια είναι η στάση της Πολιτείας απέναντι στα αιτήματα της Ένωσης; Υπάρχουν βήματα προόδου;
Παρότι έχουμε επανειλημμένες επαφές με υπουργεία και φορείς, η ουσιαστική πρόοδος είναι περιορισμένη. Η θετική διάθεση σε επίπεδο επικοινωνίας δεν μεταφράζεται σε πράξεις, ενώ οι δεσμεύσεις παραμένουν ανεφάρμοστες και τα αιτήματά μας ανεκπλήρωτα.
Ποια είναι τα πιο επείγοντα ζητήματα στις λιμενικές υποδομές και την ασφάλεια;
Απαιτούνται σύγχρονες, επαρκείς λιμενικές υποδομές, ειδικά στους δημοφιλείς προορισμούς. Η έλλειψη θέσεων ελλοχεύει κινδύνους, όπως και ο ανεπαρκής έλεγχος ταχύτητας σε λιμάνια, π.χ. στο Πόρτο Χέλι. Είναι επιτακτική η εφαρμογή του Γενικού Κανονισμού Λιμένα, καθώς και ο εξοπλισμός των σκαφών με βασικά μέσα ασφάλειας, όπως απινιδωτές και τηλεϊατρική υποστήριξη.
Ποια είναι η κατάσταση στην ασφάλιση και υγειονομική κάλυψη των πληρωμάτων; Υπάρχουν ελλείψεις;
Υπάρχουν σοβαρές αδικίες, ειδικά για τις γυναίκες ναυτικούς και τις εγκύους. Η απόλυση από τον πρώτο μήνα κύησης, με μόλις 15 μέρες αποζημίωση, είναι άδικη και απάνθρωπη. Επιπλέον, οι εισφορές μας είναι υπερβολικές σε σύγκριση με άλλα επαγγέλματα, χωρίς να αντανακλώνται αντίστοιχα δικαιώματα. Απαιτείται πλήρης θεσμική κατοχύρωση της ισότητας και ενίσχυση της υγειονομικής προστασίας.
Τι προτείνετε για την προστασία των εγκύων ναυτικών; Ποια είναι η ανταπόκριση του ΥΝΑΝΠ;
Ζητάμε άδειες κύησης και λοχείας, επέκταση επιδόματος μητρότητας και επιστροφή στην εργασία χωρίς διακρίσεις. Παρά τις παρεμβάσεις μας, τις δημόσιες εμφανίσεις και τις αποφάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, το Υπουργείο δεν έχει ανταποκριθεί επαρκώς. Είναι απαράδεκτο αυτά τα ζητήματα να παραμένουν άλυτα, καθώς αφορούν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.
Ποια η σημασία του οργανωμένου θαλάσσιου τουρισμού για την εθνική οικονομία και την εικόνα της Ελλάδας διεθνώς;
Ο θαλάσσιος τουρισμός συνεισφέρει περίπου 1,5% στο ΑΕΠ και έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει το τουριστικό προφίλ της χώρας, να στηρίξει τις νησιωτικές κοινωνίες και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Ωστόσο, για να αποδώσει πλήρως, απαιτούνται επενδύσεις στα πληρώματα, τις υποδομές και την προστασία των εργαζομένων.
Ποιο είναι το όραμά σας για την ΠΕΠΙΕΘ τα επόμενα χρόνια;
Στόχος μας είναι η ΠΕΠΙΕΘ να καταστεί ισχυρός θεσμικός συνομιλητής της Πολιτείας και σταθερό στήριγμα για τα πληρώματα. Αγωνιζόμαστε για ίσα δικαιώματα, ασφάλεια στην εργασία και την αναγνώριση του καθοριστικού ρόλου των ναυτικών στον θαλάσσιο τουρισμό. Δεν ζητάμε προνόμια, παρά μόνο τα αυτονόητα. Πίσω από κάθε αίτημά μας υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, μια ζωή στη θάλασσα που δεν πρέπει να μένει αόρατη.