Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια αυτοάνοση ασθένεια που προσβάλλει περίπου 0,5–1% του πληθυσμού, προκαλώντας χρόνια φλεγμονή και σταδιακή φθορά των αρθρώσεων. Η επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια αναζητά «προειδοποιητικά» σημάδια που θα επιτρέψουν έγκαιρη διάγνωση και πιο αποτελεσματική παρέμβαση.
Μια πρόσφατη μελέτη από το Allen Institute σε συνεργασία με το CU Anschutz, το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο και το Benaroya Research Institute, δημοσιευμένη στο Science Translational Medicine, ανατρέπει τα μέχρι σήμερα δεδομένα: η ρευματοειδής αρθρίτιδα ξεκινά αθόρυβα, χρόνια πριν εμφανιστεί ο πόνος και άλλα συμπτώματα.
Η έρευνα κατέγραψε με πρωτοφανή λεπτομέρεια τις ανοσολογικές αλλαγές σε άτομα υψηλού κινδύνου, πολύ πριν εμφανιστούν κλινικά σημάδια της νόσου. Όπως ανέφερε ο Mark Gillespie, Ph.D., συν-επικεφαλής της μελέτης: «Η ασθένεια εκδηλώνεται νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε. Αυτό το εύρημα μπορεί να δώσει στους ειδικούς τη δυνατότητα να ανακόψουν την εξέλιξή της».
Κύρια ευρήματα της μελέτης
Η επταετής παρακολούθηση επικεντρώθηκε σε άτομα που έφεραν αντισώματα ACPA, γνωστούς δείκτες αυξημένου κινδύνου για ανάπτυξη ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Τα σημαντικότερα ευρήματα περιλαμβάνουν:
-
Συστημική φλεγμονή: Η φλεγμονή υπήρχε ήδη σε ολόκληρο τον οργανισμό, όχι μόνο στις αρθρώσεις, μοιάζοντας με την κατάσταση ασθενών με ενεργή νόσο.
-
Δυσλειτουργία ανοσοκυττάρων: Τα Β κύτταρα είχαν μεταβληθεί σε προ-φλεγμονώδη κατάσταση, ενώ ορισμένα Τ βοηθητικά κύτταρα ήταν υπερδραστήρια, στρέφοντας το ανοσοποιητικό σύστημα κατά υγιών ιστών.
-
Επιγενετικές αλλαγές σε Τ κύτταρα: Ακόμη και Τ κύτταρα που δεν είχαν προηγούμενη ενεργοποίηση εμφάνιζαν τροποποιήσεις που τα προδιάθεταν για φλεγμονώδη δράση.
-
Φλεγμονώδη μονοκύτταρα στο αίμα: Εντοπίστηκαν λευκά αιμοσφαίρια που παρήγαγαν υψηλά επίπεδα φλεγμονωδών μορίων, παρόμοια με τα μακροφάγα που παρατηρούνται σε αρθρώσεις ασθενών με ενεργή νόσο, υποδηλώνοντας ότι η φλεγμονή είχε ήδη στοχεύσει τις αρθρώσεις.
Η μελέτη αποκαλύπτει νέα «προειδοποιητικά σήματα» που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς να εντοπίζουν εγκαίρως τα άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο. Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των ατόμων ανοίγει τον δρόμο για στοχευμένη παρακολούθηση και προληπτικές θεραπείες, με στόχο να σταματήσει η εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.