Ο σύντομος ύπνος μέσα στην ημέρα θεωρείται εδώ και χρόνια ένας εύκολος τρόπος για αναζωογόνηση και ενίσχυση της ενέργειας. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την άποψη, υποδεικνύοντας ότι η συνήθεια αυτή ίσως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας σε άτομα μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης και αναμένεται να παρουσιαστεί στο συνέδριο SLEEP 2025. Τα ευρήματα εστιάζουν κυρίως στη διάρκεια, τη χρονική στιγμή και τη σταθερότητα του ενδιάμεσου ύπνου.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 86.000 ανθρώπους που συμμετείχαν στη βάση δεδομένων UK Biobank, με μέση ηλικία τα 63 έτη.
Για μία εβδομάδα, οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικές συσκευές καταγραφής κίνησης, οι οποίες κατέγραφαν τις ώρες που κοιμόντουσαν μέσα στην ημέρα. Ως «ενδιάμεσος ύπνος» ορίστηκε κάθε περίοδος ύπνου μεταξύ 9 το πρωί και 7 το απόγευμα.
Κατά μέσο όρο, η διάρκεια του ημερήσιου ύπνου έφτανε τα 40 λεπτά. Ενδιαφέρον είναι ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό κοιμόταν στο κλασικό διάστημα της σιέστας (1 μ.μ. – 3 μ.μ.), ενώ αρκετοί επέλεγαν πρωινές ή απογευματινές ώρες.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν ότι ο παρατεταμένος και ακανόνιστος ύπνος μέσα στην ημέρα συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Αυτό ίσχυε ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο δείκτης μάζας σώματος και η ποιότητα του νυχτερινού ύπνου.
Η επικεφαλής της έρευνας, Chenlu Gao, σημείωσε ότι η συχνότητα και η ποικιλία στις συνήθειες ύπνου ήταν εντυπωσιακές, ενώ τόνισε ότι ο μεγάλος και ασταθής ενδιάμεσος ύπνος μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενων προβλημάτων υγείας.
Σε αντίθεση με όσα γνωρίζαμε
Τα ευρήματα αυτά διαφοροποιούνται από τις συστάσεις της Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου, η οποία προτείνει σύντομους μεσημεριανούς ύπνους διάρκειας 20-30 λεπτών νωρίς το απόγευμα, ώστε να ενισχύεται η εγρήγορση χωρίς να επηρεάζεται ο βραδινός ύπνος.
Αντίθετα, ο πιο μεγάλος σε διάρκεια ύπνος μπορεί να προκαλέσει αίσθημα βάρους και κόπωσης μετά το ξύπνημα, περιορίζοντας τα πιθανά οφέλη.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα. Ωστόσο, δεν αποκλείεται στο μέλλον οι συνήθειες του ημερήσιου ύπνου να χρησιμοποιηθούν ως δείκτης για την έγκαιρη ανίχνευση κινδύνων υγείας.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: η διάρκεια και η σταθερότητα του ύπνου μέσα στην ημέρα παίζουν σημαντικό ρόλο και ίσως δεν είναι τόσο «αθώες» όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα.