Από την 1η Αυγούστου τίθενται σε ισχύ οι υψηλότεροι τελωνειακοί δασμοί που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ από το 1930, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στο παγκόσμιο εμπόριο και στις εμπορικές ισορροπίες. Η νέα αυτή πολιτική, υπό την ηγεσία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, επηρεάζει τόσο χώρες με συμφωνίες συνεργασίας με τις ΗΠΑ, όσο και εκείνες χωρίς.
Παγκόσμια Επίδραση των Νέων Δασμών
Οι νέοι δασμοί πλήττουν βασικούς εμπορικούς εταίρους όπως η Ιαπωνία, η Ινδονησία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Νότια Κορέα. Παρότι η στρατηγική της Ουάσινγκτον αποσκοπεί στην αποφυγή εμπορικών αντιποίνων, δημιουργεί νέες γεωπολιτικές ισορροπίες και μεταβάλλει τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα.
Σύμφωνα με ειδικούς, οι αλλαγές δεν ανατρέπουν ολοκληρωτικά το διεθνές εμπορικό σύστημα. Η μείωση των δασμών υπήρξε βασικός παράγοντας ανάπτυξης από τη δημιουργία της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΔΣΕ) το 1947, προγόνου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).
Οικονομικές Συνέπειες
Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μπόλντγουιν από το IMD Business School της Λοζάνης επισημαίνει πως, ιστορικά, η ευημερία των χωρών συνδέεται με τη μείωση των δασμών. Η πολιτική Τραμπ σηματοδοτεί βήμα προς τα πίσω με επιβολή δασμών που δεν έχουν προηγούμενο εδώ και σχεδόν έναν αιώνα.
Παρά το ιστορικό ύψος των δασμών, η επίδραση στο παγκόσμιο εμπόριο εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένη, καθώς οι περισσότερες χώρες συνεχίζουν να υποστηρίζουν το εμπόριο και την αλληλεξάρτηση.
Επιπτώσεις στους Αμερικανούς Καταναλωτές
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις που εισάγουν προϊόντα θα αντιμετωπίσουν το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος και πιθανώς θα μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές. Ο Πασκάλ Λαμί, πρώην διευθυντής του ΠΟΕ, θεωρεί πως η αμερικανική οικονομία είναι αυτή που πλήττεται περισσότερο, κάνοντας λόγο για «Πύρρειο νίκη» του Τραμπ.
Αντίδραση και Στρατηγική του Υπολοίπου Κόσμου
Η παγκόσμια κοινότητα βασίζεται στην οικονομική αλληλεξάρτηση και συνεχίζει τις προσπάθειες για εμπορικές συμφωνίες:
-
Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα επιτάχυναν τις διαπραγματεύσεις τους το 2024.
-
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα προωθεί συμφωνία μεταξύ Mercosur και Ιαπωνίας.
-
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur.
-
Η ΕΕ ξεκίνησε ξανά συνομιλίες με τη Μαλαισία και χώρες της Κεντρικής Ασίας.
Προβλέψεις για το Μέλλον
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά πως η παγκόσμια οικονομία θα αντέξει την αβεβαιότητα. Ο εμπορικός πόλεμος εστιάζει κυρίως στα αγαθά, όχι στις υπηρεσίες, οι οποίες συνεχίζουν να αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς.
Ο ΠΟΕ προβλέπει μέτρια μείωση του εμπορίου αγαθών το 2025, με επαναφορά σε θετικούς ρυθμούς το 2026, ενώ το εμπόριο υπηρεσιών αναμένεται να αυξηθεί κατά 4%.
Η πολιτική δασμών του Τραμπ αναδεικνύει μια πιο «μεσαιωνική» προσέγγιση στο εμπόριο, όπως σχολιάζει ο Πασκάλ Λαμί, που πιθανόν να μην αλλάξει ριζικά την πορεία των διεθνών οικονομικών σχέσεων.