27.8 C
Athens
Πέμπτη, 29 Ιουλίου, 2021
More

    ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

    Ηλιακή ακτινοβολία: Αν ανήκετε σε αυτές τις ομάδες, προσέξτε τα μάτια σας

    Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο δεν βλάπτει μόνο το δέρμα, αλλά και τα μάτια. Τι κίνδυνοι υπάρχουν. Γιατί πρέπει να αρχίζει από τα πρώτα χρόνια της ζωής η προστασία των ματιών από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV).

    Η υπεριώδης ακτινοβολία, είτε προέρχεται από μια φυσική πηγή όπως ο ήλιος είτε από τεχνητές πηγές, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους επιφανειακούς αλλά και τους εν τω βάθει ιστούς των ματιών.

    Όπως εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, στους οφθαλμικούς ιστούς που μπορεί να υποστούν βλάβες από την UV συμπεριλαμβάνονται:

    • Ο κερατοειδής χιτώνας στην επιφάνεια των ματιών
    • Η ίριδα
    • Ο επιπεφυκώς
    • Ο κρυσταλλοειδής φακός
    • Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας στο πίσω μέρος των ματιών

    Οι βλάβες σε αυτούς τους ιστούς μπορεί να έχουν βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες. Χαρακτηριστικές βραχυπρόθεσμες συνέπειες είναι η φωτοκερατίτιδα και το πτερύγιο. Η φωτοκερατίτιδα είναι έγκαυμα στον κερατοειδή. Συνήθως προκαλεί συμπτώματα 6-10 ώρες μετά από την υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.

    Αντίστοιχα, το πτερύγιο είναι η μη φυσιολογική ανάπτυξη ιστού που εισδύει στον κερατοειδή (συχνότερα στο τμήμα του στην εσωτερική γωνία του ματιού). Συνήθως παρατηρείται σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Το πτερύγιο είναι επίσης γνωστό ως «μάτι των σέρφερ».

    Στις μακροπρόθεσμες συνέπειες που έχει η υπεριώδης ακτινοβολία στα μάτια συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο καταρράκτης και το μελάνωμα του επιπεφυκότα. Ο καταρράκτης είναι η πιο συχνή οφθαλμοπάθεια της τρίτης ηλικίας. Προσβάλλει έως και το 90% των ηλικιωμένων μέχρι τα 80 τους χρόνια. Υπολογίζεται ότι το 10% των περιστατικών οφείλονται στην υπερβολική έκθεση στον ήλιο.

    Όσον αφορά το μελάνωμα του επιπεφυκότα, αυτό είναι μια σπάνια μορφή καρκίνου (αντιπροσωπεύει το 2% όλων των καρκίνων στα μάτια).

    Μικρά παιδιά και ασθενείς

    Όπως εξηγεί ο κ. Κανελλόπουλος, τα μάτια όλων των ανθρώπων είναι ευάλωτα στις βλάβες από την υπεριώδη ακτινοβολία. Ωστόσο τα μικρά παιδιά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, καθώς περνούν καθημερινά πολλές ώρες σε υπαίθριους χώρους. Ταυτοχρόνως οι φακοί των ματιών τους είναι ανώριμοι και δεν φιλτράρουν αποτελεσματικά την UV.

    Αυξημένο κίνδυνο να υποστούν οφθαλμικές βλάβες από τον ήλιο διατρέχουν επίσης οι πάσχοντες από ορισμένες παθήσεις των ματιών, όπως η δυστροφία του αμφιβληστροειδούς. Το ίδιο ισχύει και για όσους βρίσκονται στο στάδιο της ανάρρωσης μετά από:

    • Εγχείρηση καταρράκτη (κατ’ αυτήν αντικαθίσταται ο φυσικός φακός του ματιού με συνθετικό ενδοφακό)
    • Φωτοδυναμική θεραπεία για ορισμένες παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, όπως η υγρή εκφύλιση της ωχράς (εφαρμόζεται σε επιλεγμένα περιστατικά)

    Ακόμα και οι ασθενείς που έκαναν εγχείρηση καταρράκτη πριν από πολλά χρόνια μπορεί να κινδυνεύουν περισσότερο από την UV. Και αυτό διότι «οι παλαιού τύπου συνθετικοί ενδοφακοί, που εμφυτεύονταν στη θέση του φυσικού, θαμπού φακού, δεν είναι εξίσου απορροφητικοί με τους σύγχρονους», εξηγεί ο κ. Κανελλόπουλος.

    Με τους παλαιού τύπου ενδοφακούς τα μάτια είναι πιο ευάλωτα στην υπεριώδη ακτινοβολία απ’ ό,τι με τους σύγχρονους, προσθέτει. Οι συνθετικοί ενδοφακοί τοποθετούνται άπαξ, διότι αποτελούνται από υλικά τα οποία δεν αλλοιώνονται με την πάροδο του χρόνου. Επομένως, μπορεί να διατηρηθούν εφ’ όρου ζωής.

    Φάρμακα και τρόπος ζωής

    - Advertisement -

    Η υπεριώδης ακτινοβολία θέτει σε αυξημένο κίνδυνο και όσους παίρνουν φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία των ματιών τους στις επιδράσεις της. Τέτοια φάρμακα είναι, μεταξύ άλλων:

    • Ορισμένα αντιβιοτικά και αντισυλληπτικά
    • Ορισμένα φάρμακα για την ψωρίαση ή την ελονοσία
    • Ορισμένα διουρητικά και ηρεμιστικά

    Σύμφωνα με το iatropedia.gr, ακόμα και ορισμένα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, μπορεί σε σπάνιες περιπτώσεις να αυξήσουν την ευαισθησία των ματιών στην UV. Αν πάσχετε από χρόνια νοσήματα και λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, καλό είναι να ενημερώσετε γι’ αυτήν τον οφθαλμίατρό σας, συνιστά ο κ. Κανελλόπουλος.

    Υπάρχουν επίσης ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες που διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να υποστούν έγκαυμα στον κερατοειδή χιτώνα (φωτοκερατίτιδα). Σε αυτές ανήκουν:

    • Όσοι περνούν πολλές ώρες καθημερινά στον ήλιο (από τους ορειβάτες και τους σκιέρ μέχρι τους αγρότες)
    • Όσοι ζουν σε μεγάλο υψόμετρο (η έκθεση στην UV αυξάνεται κατ’ αναλογία με το υψόμετρο)
    • Όσοι χρησιμοποιούν πηγές υπεριώδους φωτός ή εργάζονται σε περιβάλλον με πηγές υπεριώδους φωτός.

    Το χρώμα των ματιών

    Το χρώμα των ματιών επίσης παίζει ρόλο. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία είναι πιο επικίνδυνη για όσους έχουν γαλάζια ή πράσινα μάτια. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν αυξημένη πιθανότητα να παρουσιάσουν σπάνιες μορφές καρκίνου στα μάτια, όπως το μελάνωμα στην ίριδα.

    Δεν γνωρίζουν, όμως, όλοι τη συσχέτιση αυτή. Σε δημοσκόπηση που είχε πραγματοποιήσει η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO), το 54% των ερωτηθέντων είπαν ότι είχαν ανοιχτόχρωμα μάτια (γαλάζια, πράσινα ή καστανά). Εν τούτοις, λιγότερο από το ένα τρίτο ήξεραν ότι αυτά τους έθεταν σε αυξημένο κίνδυνο για βλάβες από τον ήλιο.

    Αν έχετε ανοιχτόχρωμα μάτια, είναι πιθανό να τα μισοκλείνετε περισσότερο στον ήλιο απ’ ό,τι τα άτομα με σκούρο χρώμα ματιών. Είναι επίσης πιθανό να σας κουράζει πιο εύκολα ο φωτισμός από λάμπες φθορισμού στο γραφείο. Μπορεί ακόμα να τρίβετε συχνά τα μάτια σας όταν βρίσκεστε σε χώρους με έντονο φωτισμό.

    Οι αντιδράσεις αυτές αποτελούν ένδειξη φωτοφοβίας, δηλαδή μεγάλης ευαισθησίας στο φως, κατά τον κ. Κανελλόπουλο. «Η φωτοφοβία τυπικά παρατηρείται σε άτομα με ανοικτόχρωμα μάτια επειδή έχουν λιγότερη μελάγχρωση (παραγωγή μελανίνης) στους χιτώνες των ματιών τους», εξηγεί. «Αυτό έχει ως συνέπεια να μην αντέχουν τα μάτια τους την UV αλλά ούτε και το έντονο φως».

    Τι να κάνετε

    Για να μην πλήξει η υπεριώδης ακτινοβολία τα μάτια σας, χρειάζεστε ένα καλό ζευγάρι γυαλιά ηλίου που θα απορροφά κατά 100% την UVA και την UVB. Να το προμηθευτείτε από καλό κατάστημα οπτικών. Απαραίτητο είναι επίσης ένα καπέλο με φαρδύ γείσο. Μην παραλείπετε, τέλος, να παραμένετε σε σκιερό χώρο τις πιο θερμές ώρες της ημέρας.

    Αν παρά τις προσπάθειές σας, αναπτύξετε συμπτώματα στα μάτια (όπως έντονη ενόχληση ή πόνο) μετά από μια μέρα σε υπαίθριο χώρο, συμβουλευθείτε έναν οφθαλμίατρο. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να κάνει τη διαφορά στις οφθαλμοπάθειες της UV, καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

    ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ