Η κυβέρνηση φαίνεται να προχωρά σε μια κρίσιμη απόφαση αναφορικά με τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, μια κίνηση που συνδέεται άμεσα με τις αυξανόμενες αναφορές ατυχημάτων και τις τάσεις που παρατηρούνται σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Αν κάποιος περπατήσει στους δρόμους της Αθήνας τα τελευταία χρόνια, θα διαπιστώσει αμέσως την εντεινόμενη παρουσία ηλεκτρικών πατινιών. Με την επιδίωξη να αποφύγουν τη συμφόρηση και να μειώσουν τον χρόνο μεταφοράς, χιλιάδες πολίτες επιλέγουν αυτά τα οχήματα, συχνά σε υποδομές που δεν έχουν σχεδιαστεί για αυτήν τη χρήση.
Οι πιο προσεκτικοί χρήστες φοράνε κράνος και τηρούν το όριο ταχύτητας των 25 χλμ./ώρα, ενώ σταματούν στα κόκκινα φανάρια. Αντίθετα, οι λιγότερο υπεύθυνοι, συχνά νεαροί που απολαμβάνουν αυτήν τη νέα μορφή μετακίνησης, παραβλέπουν τους κανόνες και πολλές φορές αφήνουν τα πατίνια όπου βρουν.
Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει σε εκατοντάδες ατυχήματα. Όπως επισημαίνει ο δρ. Αντώνης Αγγουλές, ορθοπαιδικός χειρουργός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 2025 σημειώθηκαν 400 ατυχήματα που αφορούσαν ανήλικους, με τους μισούς από αυτούς να χρειάζονται νοσηλεία.
Απαντώντας σε αυτήν την ανησυχητική κατάσταση, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ανακοίνωσε στη Βουλή την πρόθεση κατάθεσης νομοσχεδίου, το οποίο θα απαγορεύει τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Παράλληλα, θα επιβάλλονται κυρώσεις στις εταιρείες που πωλούν πατίνια με μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτήν που επιτρέπεται.
«Η κατάσταση στα επείγοντα είναι εξαιρετικά σοβαρή. Πολλοί ανήλικοι καταλήγουν τραυματισμένοι», δήλωσε ο κ. Κυρανάκης.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ακόμη και σε εκείνες με καλύτερες υποδομές και παράδοση στη χρήση ήπιων μεταφορικών μέσων, τα ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια είναι συχνά. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, το 2022 σημειώθηκαν 16 θάνατοι και 2.929 τραυματισμοί.
Πολλές χώρες στην Ευρώπη προσπαθούν να ρυθμίσουν το ζήτημα ώστε να μειωθούν τα ατυχήματα και να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι θα αντιμετωπίζουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει κοινή νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ, κάθε κράτος εισάγει τους δικούς του κανονισμούς. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες είτε έχουν επιβάλλει πλήρη απαγόρευση της χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους στους δημόσιους δρόμους είτε έχουν θεσπίσει αυστηρούς κανονισμούς.
Ακολουθούν ενδεικτικά παραδείγματα:
– Φινλανδία: Από το 2025 απαγορεύεται η χρήση ηλεκτρικών πατινιών από παιδιά κάτω των 15 ετών στους δημόσιους δρόμους.
– Ισπανία: Από τον Ιανουάριο του 2023, η ελάχιστη ηλικία ορίστηκε στα 16 έτη, με υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και εγγραφή σε ειδικό μητρώο.
– Ιταλία: Ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη, υποχρεωτική χρήση κράνους και ασφάλιση.
– Ολλανδία: Επιτρέπονται μόνο εγκεκριμένοι τύποι ηλεκτρικών πατινιών με ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη.
– Βέλγιο: Υιοθέτηση του ηλικιακού ορίου των 16 ετών.
– Γερμανία: Ελάχιστη ηλικία 14 ετών, με όριο ταχύτητας τα 20 χλμ./ώρα.
– Γαλλία: Ελάχιστη ηλικία 14 ετών και υποχρεωτική ασφάλιση.
Εξαίρεση αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα ιδιωτικά ηλεκτρικά πατίνια είναι σε μεγάλο βαθμό παράνομα στους δημόσιους δρόμους, επιτρέποντας μόνο τα πατίνια που ανήκουν σε πλατφόρμες ενοικίασης.
Η ελληνική κατάσταση είναι ιδιαίτερη, καθώς, ενώ η κυβέρνηση προχωρά σε αυστηρές ρυθμίσεις για την απαγόρευση χρήσης πατινιών από ανήλικους, οι υποδομές για ήπια κινητικότητα σε πολλές πόλεις είναι ανύπαρκτες. Σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες που έχουν θεσπίσει κανόνες για τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών, στην Αθήνα οι χώροι για ασφαλή κυκλοφορία αυτών των οχημάτων είναι ελάχιστοι.
Η παρουσία ζωνών κινητικότητας, όπως αυτές που υπάρχουν σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις και σε ορισμένες ελληνικές, όπως τα Τρίκαλα και η Καλαμάτα, είναι σπάνια στην Αθήνα. Έτσι, η εφαρμογή ενός σωστού ρυθμιστικού πλαισίου αντιμετωπίζει προκλήσεις σε ένα περιβάλλον που δεν προσφέρεται για ασφαλή χρήση ηλεκτρικών πατινιών.