Το αλκοόλ, αν και αποτελεί μέρος της κοινωνικής ζωής για εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι ανήκει στα καρκινογόνα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) το έχει κατατάξει στην ίδια κατηγορία με το κάπνισμα και άλλους γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες. Παρόλα αυτά, η πλειοψηφία των ανθρώπων δεν γνωρίζει ή υποτιμά τους κινδύνους που συνοδεύουν την κατανάλωση αλκοόλ, όπως αποκαλύπτουν πρόσφατες έρευνες.
Ανησυχητική άγνοια για τους κινδύνους
Μια αμερικανική δημοσκόπηση από το Κέντρο Δημοσίων Πολιτικών Annenberg του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια αποκάλυψε ότι μόνο το 40% των συμμετεχόντων γνώριζε με βεβαιότητα ότι η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Ένα επιπλέον 40% δήλωσε ότι δεν ήταν σίγουρο, ενώ 19% πίστευαν λανθασμένα ότι το αλκοόλ δεν έχει καμία σχέση με τον καρκίνο.
Αυτή η άγνοια είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, δεδομένου ότι η κατανάλωση αλκοόλ είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, ειδικά στη Δύση. Σύμφωνα με την Eurostat, στην Ελλάδα μόνο το 28,5% των ενηλίκων δεν πίνουν ποτέ. Οι υπόλοιποι καταναλώνουν αλκοόλ με διάφορες συχνότητες, από καθημερινά έως σποραδικά, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Ποιους καρκίνους προκαλεί το αλκοόλ;
Το αλκοόλ έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με την εμφάνιση αρκετών μορφών καρκίνου. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Καρκίνου (NCI) των ΗΠΑ, οι πιο συνηθισμένοι καρκίνοι που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ περιλαμβάνουν:
- Καρκίνο κεφαλής και τραχήλου (όπως της στοματικής κοιλότητας, του φάρυγγα και του λάρυγγα)
- Καρκίνο του οισοφάγου
- Καρκίνο του ήπατος
- Καρκίνο του μαστού
- Καρκίνο του παχέος εντέρου
Επιπλέον, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για:
- Μελάνωμα
- Καρκίνο του προστάτη
- Καρκίνο του παγκρέατος
Πόσο αλκοόλ είναι ασφαλές;
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι κανένα επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ δεν είναι απολύτως ασφαλές. Ακόμη και η «χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση», δηλαδή λιγότερο από 1.500 ml κρασί την εβδομάδα (ή 3,5 λίτρα μπύρας ή 450 ml δυνατών ποτών), συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Μάλιστα, τα μισά από τα περιστατικά καρκίνου που σχετίζονται με το αλκοόλ στην Ευρώπη οφείλονται σε τέτοιου είδους κατανάλωση.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα αλκοόλ που καταναλώνεται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος. Ακόμη και ένα ποτό την ημέρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου. Παρόλα αυτά, το μήνυμα αυτό δεν έχει φτάσει ακόμα στο ευρύ κοινό. Είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους, μέσω εκπαιδευτικών εκστρατειών και δημόσιων πολιτικών, όπως έγινε με το κάπνισμα.
Η επιλογή να περιορίσουμε ή να αποφεύγουμε το αλκοόλ μπορεί να είναι δύσκολη, ειδικά σε κοινωνίες όπου είναι έντονα ενσωματωμένο στην καθημερινότητα. Ωστόσο, η κατανόηση των κινδύνων και η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα προς τη διατήρηση της υγείας μας. Ας θυμόμαστε ότι κάθε ποτήρι μετράει και ότι η υγεία μας είναι στο χέρι μας.