Ανησυχία προκαλεί η νέα έξαρση του Έμπολα στο ανατολικό Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς τα ύποπτα κρούσματα της νόσου έχουν πλέον ξεπεράσει τα 900, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία των αρχών της χώρας.
Το υπουργείο Επικοινωνίας ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί 904 ύποπτα κρούσματα και 119 ύποπτοι θάνατοι, στο πλαίσιο της επιδημίας που πλήττει κυρίως τις ανατολικές περιοχές.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, οι αρχές είχαν αναφέρει περισσότερα από 700 ύποπτα περιστατικά και πάνω από 170 πιθανούς θανάτους, κυρίως στην επαρχία Ιτούρι, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της υγειονομικής κρίσης.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει τον κίνδυνο για τη χώρα ως «πολύ υψηλό», επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο κίνδυνος παγκόσμιας εξάπλωσης παραμένει μέχρι στιγμής χαμηλός.
Επιθέσεις σε κέντρα θεραπείας και έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια
Την ίδια ώρα, η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη βία που επικρατεί στην περιοχή. Πρόσφατα καταγράφηκαν εμπρηστικές επιθέσεις σε δύο κέντρα θεραπείας του Έμπολα, γεγονός που αναδεικνύει την έντονη δυσαρέσκεια των κατοίκων σε μια περιοχή που μαστίζεται από συγκρούσεις, μετακινήσεις πληθυσμών και περιορισμό της διεθνούς βοήθειας.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η υποχρηματοδότηση έχει αποδυναμώσει σημαντικά τα τοπικά συστήματα υγείας, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση της επιδημίας.
Ο Κόλιν Τόμας-Γένσεν σημείωσε ότι οι επιθέσεις αντανακλούν τον «ενσωματωμένο σκεπτικισμό και την οργή» των κατοίκων απέναντι στον τρόπο με τον οποίο έχει αντιμετωπιστεί η περιοχή έπειτα από χρόνια συγκρούσεων και κρατικής αδράνειας.
Παράλληλα, αντιδράσεις προκαλούν και τα αυστηρά πρωτόκολλα ταφής των θυμάτων που θεωρούνται ύποπτα για Έμπολα, καθώς δεν επιτρέπουν στις οικογένειες να ακολουθήσουν τις παραδοσιακές τελετές αποχαιρετισμού. Οι αρχές έχουν αναλάβει οι ίδιες τη διαδικασία των ταφών, προκειμένου να περιορίσουν τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού.
Απαγόρευση συγκεντρώσεων και αυστηρά μέτρα
Στη Ρουαμπάρα, ομάδα νεαρών επιτέθηκε σε θεραπευτικό κέντρο προσπαθώντας να πάρει τη σορό φίλου τους, κατηγορώντας ξένες ανθρωπιστικές οργανώσεις ότι «ψεύδεται για τον Έμπολα».
Μετά το περιστατικό, οι αρχές στο βορειοανατολικό Κονγκό επέβαλαν απαγόρευση στις νεκρώσιμες αγρυπνίες και στις συναθροίσεις άνω των 50 ατόμων, ενώ σε ορισμένες ταφές έχουν αναπτυχθεί στρατιωτικές δυνάμεις για λόγους ασφαλείας.
Ένοπλες συγκρούσεις και ανθρωπιστική κατάρρευση
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τη συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή. Το ανατολικό Κονγκό παραμένει πεδίο συγκρούσεων ανάμεσα σε δεκάδες ένοπλες οργανώσεις, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος.
Οι αντάρτες M23, που φέρονται να υποστηρίζονται από τη Ρουάντα, ελέγχουν τμήματα της περιοχής, ενώ οι Συμμαχικές Δημοκρατικές Δυνάμεις συνεχίζουν τις επιθέσεις εναντίον αμάχων.
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είχαν ήδη προειδοποιήσει ότι η κατάσταση ασφαλείας στην Ιτούρι έχει επιδεινωθεί σημαντικά, αναγκάζοντας μέρος του ιατρικού προσωπικού να αποχωρήσει και αφήνοντας τις υγειονομικές δομές υπερφορτωμένες ή ακόμη και σε «καταστροφική κατάσταση».
Σχεδόν ένα εκατομμύριο εκτοπισμένοι
Σύμφωνα με το γραφείο ανθρωπιστικής βοήθειας του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους λόγω των συγκρούσεων.
Η Γκαμπριέλα Αρένας τόνισε πως η επιδημία «ξεδιπλώνεται μέσα σε κοινότητες που ήδη αντιμετωπίζουν ανασφάλεια και εύθραυστα συστήματα υγείας».
Οι ειδικοί εκφράζουν φόβους ότι ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί στα στρατόπεδα εκτοπισμένων κοντά στην Μπούνια, ενώ σημειώνουν ότι οι περικοπές της διεθνούς βοήθειας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες έχουν περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης.
Ελλείψεις σε υγειονομικό υλικό και απουσία εμβολίου
Ο Thomas McHale ανέφερε ότι οι περικοπές χρηματοδότησης «μείωσαν την ικανότητα ανίχνευσης και αντιμετώπισης μολυσματικών ασθενειών».
Το Κονγκό έχει βρεθεί αντιμέτωπο με περισσότερες από δώδεκα επιδημίες Έμπολα στο παρελθόν, ωστόσο οι ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν πως σήμερα υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε βασικό εξοπλισμό, όπως προστατευτικές στολές, ασπίδες προσώπου και διαγνωστικά τεστ.
Η Julienne Lusenge δήλωσε χαρακτηριστικά: «έχουμε μόνο απολυμαντικό χεριών και μερικές μάσκες για τις νοσοκόμες».