Ο Ντόναλντ Τραμπ φτάνει την Τετάρτη, 13 Μαίου, στο Πεκίνο για την πρώτη επίσκεψή του στην Κίνα από το 2017, σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού. Η διήμερη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ δεν αφορά μόνο το εμπόριο ή τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, με το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και το πετρέλαιο να καθορίζουν την παγκόσμια ατζέντα.
Μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου και τη σχεδόν πλήρη παράλυση των Στενών του Ορμούζ, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου παραμένουν εξαιρετικά νευρικές. Η τιμή του Brent έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 113 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 65% από την έναρξη της κρίσης, ενώ διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι αν δεν αποκατασταθεί σύντομα η ναυσιπλοΐα, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και προς τα 115 δολάρια.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη ενεργειακή «αρτηρία» του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG. Η κατάσταση έχει προκαλέσει τεράστια αναστάτωση στη διεθνή ναυτιλία, με χιλιάδες ναυτικούς και εκατοντάδες πλοία να παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή.
Η Κίνα στο επίκεντρο των εξελίξεων
Η Κίνα είναι ίσως η χώρα που επηρεάζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία. Περίπου το ένα τρίτο των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου περνά από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που εξηγεί γιατί το Πεκίνο έχει κινητοποιηθεί έντονα το τελευταίο διάστημα.
Οι κινεζικές εισαγωγές πετρελαίου χαρακτηρίστηκαν από μεγάλη πτώση τον Απρίλιο, γεγονός που δημιουργεί έντονες πιέσεις στην κινεζική παραγωγή και οικονομία. Οι αγορές περιμένουν νεότερα στοιχεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η ενεργειακή “ένδεια” πυροδοτεί παγκοσμίως πληθωριστικές πιέσεις. Στο γράφημα, οι εισαγωγές πετρελαίου ανά μήνα στην Κίνα, σε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Σύμφωνα με αμερικανικές και διεθνείς αναλύσεις, η Κίνα είχε ήδη αυξήσει σημαντικά τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου μέσα στο 2025, δημιουργώντας ένα ισχυρό «μαξιλάρι» ασφαλείας ενόψει πιθανών αναταράξεων. Ταυτόχρονα, οι επαφές του Πεκίνου με την Τεχεράνη έχουν ενταθεί, με την κινεζική ηγεσία να εμφανίζεται ως πιθανός διαμεσολαβητής ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Αυτό ακριβώς είναι και ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που θα τεθούν στις συνομιλίες Τραμπ – Σι. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί ανοιχτά την Κίνα ότι συνεχίζει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο, προσφέροντας έτσι οικονομική «ανάσα» στην Τεχεράνη εν μέσω πολέμου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη προαναγγείλει ότι ο Τραμπ θα πιέσει προσωπικά τον Σι Τζινπίνγκ για το θέμα, θεωρώντας πως οι κινεζικές αγορές ιρανικού crude ουσιαστικά χρηματοδοτούν τη σύγκρουση που οδήγησε στο ενεργειακό σοκ.
Το μεγάλο παζάρι για LNG και αμερικανική ενέργεια
Την ίδια στιγμή, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επιστρέφει και ένα μεγάλο ενεργειακό deal ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
Η Κίνα εξετάζει εκ νέου μεγάλες αγορές αμερικανικού LNG και πετρελαίου, σε μια προσπάθεια να μειώσει την εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή. Στο επίκεντρο βρίσκονται και τα σχέδια για το mega project υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλάσκα, το οποίο είχε συζητηθεί ήδη από το 2025 αλλά «πάγωσε» μετά την έκρηξη της κρίσης με το Ιράν.
Αναλυτές σημειώνουν ότι αν το Πεκίνο στραφεί δυναμικά προς την αμερικανική ενέργεια, οι παγκόσμιες ισορροπίες στις αγορές LNG μπορεί να αλλάξουν δραματικά μέσα στους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται και οι σπάνιες γαίες, οι εμπορικές σχέσεις, η τεχνητή νοημοσύνη, η Ταϊβάν αλλά και οι πυρηνικοί εξοπλισμοί. Ωστόσο, η ενέργεια είναι το νήμα που συνδέει σχεδόν κάθε πτυχή αυτής της συνόδου κορυφής.
Οι αγορές περιμένουν… αποκλιμάκωση
Παρά τις υψηλές προσδοκίες, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν θα υπάρξουν θεαματικές εξελίξεις. Το βασικό ζητούμενο για τις αγορές είναι απλώς να μη δημιουργηθεί μια νέα κρίση στις ήδη εύθραυστες αμερικανοκινεζικές σχέσεις.
Γιατί αυτή τη στιγμή, το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα συμφωνήσουν Τραμπ και Σι στο Πεκίνο. Είναι αν μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ και στην αποκατάσταση της ροής πετρελαίου που κρατά όρθια την παγκόσμια οικονομία.
Μέχρι τότε, οι διεθνείς αγορές ενέργειας θα συνεχίσουν να κινούνται πάνω σε τεντωμένο σχοινί.
…