Μια νέα τάση φαίνεται να κερδίζει συνεχώς έδαφος στην αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς όλο και περισσότερες εταιρείες επιλέγουν να καταργήσουν τη ρεζέρβα από τον βασικό εξοπλισμό των οχημάτων, αφήνοντάς την σταδιακά στο παρελθόν.
Για πολλά χρόνια, η ρεζέρβα αποτελούσε βασικό «σωσίβιο» για κάθε οδηγό, καθώς ήταν η άμεση λύση σε περίπτωση σκασμένου ελαστικού ή άλλης βλάβης κατά τη διάρκεια της οδήγησης.
Ιδιαίτερα σε διαδρομές εκτός πόλης ή σε απομονωμένες περιοχές, η ύπαρξή της μπορούσε να αποτρέψει την πλήρη ακινητοποίηση του οχήματος και να περιορίσει μια απλή καθυστέρηση.
Ωστόσο, οι τεχνολογικές εξελίξεις στην αυτοκίνηση έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα, με αποτέλεσμα η ρεζέρβα να μην θεωρείται πλέον απαραίτητο στοιχείο. Η στροφή προς ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, αλλά και αυτοκίνητα με εναλλακτικά καύσιμα, έχει οδηγήσει σε διαφορετική αξιοποίηση του χώρου, καθώς το κάτω μέρος του πορτμπαγκάζ χρησιμοποιείται πλέον για μπαταρίες ή δεξαμενές καυσίμου, όπως συμβαίνει στα οχήματα CNG, περιορίζοντας τη δυνατότητα αποθήκευσης εφεδρικού τροχού.
Έτσι, οι κατασκευαστές επαναπροσδιορίζουν τον εξοπλισμό των νέων μοντέλων, με τη ρεζέρβα να παύει να θεωρείται δεδομένη.
Τα στοιχεία δείχνουν αυτή την αλλαγή, καθώς σύμφωνα με τη βρετανική λέσχη αυτοκινήτου RAC, μόλις το 3% των νέων οχημάτων διαθέτει ρεζέρβα στον βασικό εξοπλισμό, ενώ σε μία μόνο χρονιά καταγράφηκαν σχεδόν 200.000 περιστατικά σκασμένων ελαστικών χωρίς διαθέσιμη εναλλακτική λύση.
Οι λόγοι αυτής της μετάβασης δεν είναι μόνο πρακτικοί αλλά και οικονομικοί και περιβαλλοντικοί. Η ρεζέρβα προσθέτει περίπου 20 κιλά στο βάρος του αυτοκινήτου, γεγονός που επηρεάζει τόσο την κατανάλωση καυσίμου όσο και τις εκπομπές ρύπων.
Σε μια εποχή αυστηρών περιβαλλοντικών στόχων, κάθε επιπλέον κιλό μετράει για τους κατασκευαστές που προσπαθούν να μειώσουν το αποτύπωμα των οχημάτων τους και να αποφύγουν πρόσθετα κόστη.
Παράλληλα, υπάρχουν και τεχνικές δυσκολίες, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί η ρεζέρβα να είναι ίδιου τύπου και διαστάσεων με τους κανονικούς τροχούς. Με την αύξηση του μεγέθους των ζαντών, η τοποθέτηση πλήρους εφεδρικού τροχού γίνεται όλο και πιο δύσκολη, ειδικά σε οχήματα με μεγάλες διαστάσεις ελαστικών, όπως 245/40 R20, όπου ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τη θέση της ρεζέρβας καταλαμβάνει όλο και συχνότερα το κιτ επισκευής ελαστικών. Πρόκειται για ένα μικρό σετ που περιλαμβάνει στεγανοποιητικό υγρό και έναν φορητό αεροσυμπιεστή, επιτρέποντας προσωρινή αποκατάσταση της ζημιάς ώστε το όχημα να φτάσει σε συνεργείο.
Υπάρχουν δύο βασικές εκδοχές: η χειροκίνητη, όπου το υλικό τοποθετείται πρώτα στο ελαστικό και στη συνέχεια γίνεται φούσκωμα, και η αυτόματη, όπου η διαδικασία εκτελείται με το πάτημα ενός κουμπιού. Αν και εύχρηστα, τα κιτ αυτά απαιτούν σωστή χρήση και έλεγχο της ημερομηνίας λήξης του υλικού.
Ωστόσο, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε πρόβλημα, καθώς είναι κατάλληλα μόνο για μικρές τρυπήσεις, όπως από καρφιά, και όχι για σοβαρές φθορές ή σκισίματα. Επιπλέον, μετά τη χρήση τους, το όχημα πρέπει να κινείται με περιορισμένη ταχύτητα έως 80 χλμ./ώρα, μέχρι να πραγματοποιηθεί οριστική επισκευή ή αντικατάσταση του ελαστικού.