Σε ιδιαίτερα πιεστική κατάσταση βρίσκεται η ελληνική ακτοπλοΐα, καθώς η απότομη αύξηση στο κόστος των καυσίμων σε συνδυασμό με τη μειωμένη επιβατική κίνηση δημιουργούν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας για τον κλάδο. Ήδη έχουν ξεκινήσει οι πρώτες περικοπές δρομολογίων, με τις εταιρείες να προειδοποιούν ότι αν δεν αλλάξει η εικόνα, θα ακολουθήσουν και άλλες.
Οι πρώτες αλλαγές καταγράφονται στις γραμμές προς τις Κυκλάδες. Συγκεκριμένα, έχει αφαιρεθεί ένα δρομολόγιο στη γραμμή Πειραιάς–Πάρος–Νάξος, ενώ μειώσεις σημειώνονται και στα δρομολόγια προς τις δυτικές Κυκλάδες. Παράλληλα, από τις 20 έως τις 30 Απριλίου περιορίζονται και τα δρομολόγια συμβατικών πλοίων από τη Ραφήνα.
Η αιτία είναι κυρίως η εκτίναξη της τιμής των καυσίμων. Από περίπου 550 ευρώ ανά τόνο, το κόστος έχει φτάσει τα 1.200 ευρώ μέσα σε μόλις δύο μήνες, επιβαρύνοντας σημαντικά τα οικονομικά των εταιρειών. Μόνο για την περίοδο Μαρτίου–Απριλίου, η επιπλέον επιβάρυνση υπολογίζεται στα 36 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για τον Μάιο αναμένονται ακόμη 18 εκατομμύρια.
Την ίδια στιγμή, η επιβατική κίνηση την περίοδο του Πάσχα κινήθηκε χαμηλότερα από τις προσδοκίες, σημειώνοντας πτώση περίπου 10%. Πρόκειται για ένα σημαντικό πλήγμα, καθώς οι περίοδοι αυξημένης ζήτησης αποτελούν βασικό «στήριγμα» για την ισορροπία των εσόδων στον κλάδο.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι παρόμοιες κινήσεις έχουν ήδη γίνει και σε άλλους τομείς των μεταφορών, όπως στις αεροπορικές εταιρείες. Ενδεικτικά αναφέρεται η KLM, η οποία έχει περιορίσει πτήσεις και προχωρήσει σε αυξήσεις εισιτηρίων, προσαρμοζόμενη στο αυξημένο κόστος και τη μειωμένη ζήτηση.
Όπως τονίζουν εκπρόσωποι της ακτοπλοΐας, με τα σημερινά δεδομένα «τα πλοία λειτουργούν με ζημία», ενώ αν συνεχιστεί η ενεργειακή κρίση και η χαμηλή επιβατική κίνηση, το πρόβλημα βιωσιμότητας θα γίνει εντονότερο.
Πρόσθετη επιβάρυνση αποτελούν και οι υποχρεωτικές εκπτώσεις στα εισιτήρια, που φτάνουν τα 56 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να καλύψει αυτό το κόστος, ωστόσο οι εταιρείες υπογραμμίζουν ότι η στήριξη αυτή δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τη συνολική αύξηση των λειτουργικών εξόδων.
Το θέμα αναμένεται να τεθεί εκ νέου μέσα στον Μάιο, με στόχο την αναζήτηση λύσεων που θα αποτρέψουν νέες περικοπές και πιθανές αυξήσεις στα εισιτήρια, σε μια κρίσιμη περίοδο για τη νησιωτική χώρα και την τουριστική σεζόν. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη υπάρξει επικοινωνία με τον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλη Κικίλια.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι και η επιδότηση των καυσίμων απευθείας στην πηγή, δηλαδή στα διυλιστήρια, ως προσωρινό μέτρο όσο διαρκεί η κρίση. Αν και μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, εκτιμάται ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο εμφανίζεται πιο ευέλικτο υπό τις παρούσες συνθήκες.