Συχνά όταν μιλάμε για χοληστερόλη, η σκέψη μας πηγαίνει στα λιπαρά τρόφιμα, τα τηγανητά ή τα γλυκά. Λιγότερο συχνά αναλογιζόμαστε ότι και τα ροφήματα που καταναλώνουμε μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης (LDL).
Ο καρδιολόγος Μόχσεν Τσαμπόκ, σύμβουλος στην κλινική Harley Street της HCA Healthcare UK, τονίζει ότι «τα ροφήματα επηρεάζουν τον οργανισμό όπως και το φαγητό». Ένα μεγάλο latte με πλήρες γάλα, πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά, μπορεί να αυξήσει την LDL όπως ένα λιπαρό γεύμα.
Η διαιτολόγος Ντελ Στάνφορντ από το British Heart Foundation υπενθυμίζει ότι η βασική οδηγία για μείωση της χοληστερόλης είναι ο περιορισμός των κορεσμένων λιπαρών. Σχεδόν οι μισοί ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίπεδα χοληστερόλης πάνω από τα συνιστώμενα, ενώ η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών ξεπερνά τα όρια.
Η υψηλή πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών αυξάνει την LDL, που προκαλεί αθηρωματική πλάκα στις αρτηρίες και σχετίζεται με καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια. Η HDL, αντίθετα, λειτουργεί προστατευτικά. Επιπλέον, η υπερβολική ζάχαρη από αναψυκτικά και χυμούς ενισχύει την LDL και μειώνει την HDL, ενώ το αλκοόλ αυξάνει τα τριγλυκερίδια, ανεξάρτητο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου.
Ποια ροφήματα να προσέχετε
Καφές και έτοιμα ροφήματα με γάλα
Τα frappuccino και άλλα ροφήματα με πλήρες γάλα περιέχουν πολλά κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη – συχνά 10–12 κουταλάκια ζάχαρη, όσο ή και περισσότερο από ένα κουτί αναψυκτικού 330 ml. Η Στάνφορντ επισημαίνει ότι αυτά τα ροφήματα μοιάζουν περισσότερο με γλυκά παρά με ρόφημα.
Εναλλακτική: Φίλτρου καφές με μικρή ποσότητα ημιαποβουτυρωμένου ή αποβουτυρωμένου γάλακτος. Η μέτρια κατανάλωση (3–5 φλιτζάνια ημερησίως) δεν επιβαρύνει τη χοληστερόλη.
Σακχαρούχα αναψυκτικά
Ένα κουτί αναψυκτικού περιέχει έως 10 κουταλάκια ζάχαρη και η τακτική κατανάλωση συνδέεται με αύξηση βάρους, διαβήτη τύπου 2 και λιπώδη νόσο του ήπατος. Ακόμα και τα light αναψυκτικά δεν είναι αθώα: μελέτη του 2022 στο BMJ τα συνδέει με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Εναλλακτική: Kombucha, το ζυμωμένο τσάι με προβιοτικά και πολυφαινόλες, που μπορεί να μειώσει την LDL.
Χυμοί φρούτων
Αν και περιέχουν βιταμίνες, είναι πλούσιοι σε «ελεύθερα σάκχαρα» που αυξάνουν την LDL.
Εναλλακτική: Smoothies με ολόκληρα φρούτα ή λαχανικά, προσθήκη βρώμης, ξηρών καρπών ή σπόρων, περιορισμένα στα 150 ml ημερησίως.
Ζεστή σοκολάτα
Τα έτοιμα ροφήματα περιέχουν πλήρες γάλα, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά από βούτυρο κακάο.
Εναλλακτική: Τσάι ή αφεψήματα με αντιοξειδωτική δράση, με χαμηλά λιπαρά αν προστίθεται γάλα.
Κοκτέιλ και αλκοόλ
Μετατρέπεται σε λιπαρά οξέα, αυξάνει LDL και τριγλυκερίδια. Τα κοκτέιλ περιέχουν ζάχαρη και λιπαρά. Ευρωπαϊκές οδηγίες: κάτω από 10 γραμμάρια αλκοόλ ημερησίως, NHS: έως 14 μονάδες εβδομαδιαίως.
Εναλλακτική: Πολύ μικρές ποσότητες κόκκινου κρασιού, κυρίως για τις πολυφαινόλες.
Ροφήματα με φυτικές στερόλες
Ροφήματα γιαουρτιού με στερόλες ή στανόλες μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη έως 10%, αλλά απαιτείται καθημερινή κατανάλωση και δεν αντικαθιστούν φαρμακευτική αγωγή. Φυτικές στερόλες υπάρχουν σε ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, όσπρια και λαχανικά.
Η μείωση της χοληστερόλης δεν εξαρτάται μόνο από το τι τρώμε, αλλά και από το τι πίνουμε. Μικρές αλλαγές στις καθημερινές επιλογές ροφημάτων μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την καρδιαγγειακή υγεία.