Οι σχέσεις ανέκαθεν βασίζονταν σε κοινές αξίες, παρόμοια ενδιαφέροντα και συναισθηματική χημεία. Όμως μια πρόσφατη μελέτη στο Nature Human Behaviour αποκαλύπτει κάτι πολύ πιο απρόσμενο: κάποιοι άνθρωποι τείνουν να επιλέγουν συντρόφους που μοιράζονται… παρόμοια διάγνωση ψυχικής υγείας. Ένα εύρημα που ανοίγει νέα συζήτηση γύρω από το πώς πραγματικά δημιουργούνται οι ρομαντικοί δεσμοί.
Τι έδειξε η έρευνα: όταν οι ψυχικές διαταραχές «ταιριάζουν»
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από έξι εκατομμύρια ζευγάρια σε Ταϊβάν, Δανία και Σουηδία. Οι ερευνητές εξέτασαν εννέα ψυχιατρικές διαταραχές – από κατάθλιψη και άγχος μέχρι ΔΕΠΥ και αυτισμό – και διαπίστωσαν ότι:
- Άτομα με διαγνωσμένη ψυχιατρική διαταραχή είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να παντρευτούν κάποιον με την ίδια ή παρόμοια διάγνωση.
- Η τάση αυτή εμφανίστηκε σταθερά σε όλες τις χώρες και τα δείγματα.
- Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε προσωπικότητα ή κοινωνικό υπόβαθρο, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο σκέψης και ψυχικής λειτουργίας.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Οι τέσσερις βασικές ψυχολογικές εξηγήσεις
Ομοιογαμική επιλογή
Η θεωρία υποστηρίζει ότι επιλέγουμε συντρόφους που μας μοιάζουν. Η νέα έρευνα δείχνει ότι η ομοιότητα δεν αφορά μόνο την προσωπικότητα ή τις αξίες, αλλά και τον τρόπο που λειτουργεί ο ψυχισμός μας.
Παράδειγμα: Άτομα με άγχος ή αυτισμό μπορεί να νιώθουν πιο άνετα με κάποιον που κατανοεί την ανάγκη για ρουτίνα, δομή ή προβλεψιμότητα.
Σχέσεις και εγγύτητα
Οι άνθρωποι συνήθως σχετίζονται με όσους κινούνται στα ίδια κοινωνικά ή θεραπευτικά περιβάλλοντα. Έτσι, άτομα με παρόμοιες διαγνώσεις συναντιούνται συχνότερα.
Θεωρία δεσμού
Ο τύπος δεσμού που αναπτύσσουμε στην παιδική ηλικία επηρεάζει τις επιλογές μας ως ενήλικες.
Παράδειγμα: Κάποιος με αγχώδη δεσμό μπορεί να έλκεται από άτομα που εκδηλώνουν παρόμοιες ανάγκες για εγγύτητα ή επιβεβαίωση, ακόμη κι αν η δυναμική δεν είναι πάντα υγιής.
Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας
Η αίσθηση του «ανήκειν» ενισχύει την αυτοεκτίμηση. Ένας σύντροφος που έχει βιώσει παρόμοιες δυσκολίες μπορεί να προσφέρει βαθύτερη κατανόηση και αποδοχή.
Κεντρική ιδέα: Το να νιώθεις ότι «σε καταλαβαίνουν πραγματικά» μπορεί να ενισχύσει τον δεσμό και την αίσθηση ασφάλειας.