Ακούγεται σαν να βγήκε από σελίδες επιστημονικής φαντασίας, όμως οι εξελίξεις δείχνουν πως η πραγματικότητα συχνά ξεπερνά τη φαντασία. Δεν είναι τυχαίο το ρητό «οι Ιάπωνες είναι πολύ μπροστά». Στην Ιαπωνία, για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονται να κοιμούνται λίγο κατά τη διάρκεια της εργασίας τους ώστε να αυξάνουν την παραγωγικότητά τους – μια πρακτική που ονομάζεται «Inemuri», δηλαδή «είσαι παρών ενώ κοιμάσαι».
Τώρα, επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κιότο ανακοίνωσαν πως βρήκαν τρόπο να «διαγράφουν μνήμες» – προς το παρόν μόνο σε ποντίκια. Χρησιμοποιώντας μια τεχνική νευρο-οπτικής («neural-optic system»), διέκοψαν τη διαδικασία που ονομάζεται long-term potentiation (LTP) σε τμήματα του εγκεφάλου όπως ο ιππόκαμπος και ο πρόσθιος φλοιός, αμέσως μετά τη μάθηση και στη διάρκεια του ύπνου. Η μέθοδος αυτή στοχεύει μελλοντικά στη διαγραφή συγκεκριμένων τραυματικών αναμνήσεων, με εφαρμογές πιθανόν στη θεραπεία του PTSD και άλλων σοβαρών ψυχικών τραυμάτων. Παρότι οι παρενέργειες μιας τέτοιας παρέμβασης στον ανθρώπινο εγκέφαλο δεν είναι ακόμη γνωστές, η δυνατότητα απαλλαγής από επώδυνες μνήμες θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα.
Ένα ακόμα βήμα στην έρευνα μνήμης
Σύμφωνα με το sciencealert, μια διεθνής ομάδα ερευνητών πραγματοποίησε πείραμα με 37 εθελοντές. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν αρχικά να συσχετίσουν τυχαίες λέξεις με αρνητικές εικόνες. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες επιχείρησαν να «αναπρογραμματίσουν» τις μισές από αυτές τις συνδέσεις, αντικαθιστώντας τες με θετικές εικόνες.
Κατά τη διάρκεια του ύπνου NREM, που παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποθήκευση μνήμης, οι ερευνητές έπαιξαν ηχογραφήσεις με τις άσκοπες λέξεις. Η εγκεφαλική δραστηριότητα στη ζώνη θήτα –που σχετίζεται με την επεξεργασία συναισθηματικών αναμνήσεων– ήταν πιο έντονη όταν συνδέονταν με θετικά ερεθίσματα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες θυμούνταν λιγότερο τις αρνητικές εικόνες που είχαν αναμειχθεί με θετικές, ενώ στο μυαλό τους ανέκυπταν συχνότερα ευχάριστες αναμνήσεις. Παρότι πρόκειται για ένα πείραμα σε αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον, ανοίγει τον δρόμο για νέες μεθόδους παρέμβασης στις μνήμες και στη συναισθηματική τους φόρτιση.