Από τα σχολικά λευκώματα μέχρι την τηλεόραση και από τα θεατρικά έργα έως τις Οσκαρικές ταινίες, η φιλία έχει αναδειχθεί ως μία από τις πιο σημαντικές ανθρώπινες σχέσεις. Παράλληλα με την ιστορική της σημασία στην επιβίωση του είδους μας, σήμερα αναγνωρίζεται από επιστήμονες και γιατρούς ως βασικός παράγοντας ψυχικής ευεξίας—αρκεί να μην είναι προβληματική.
«Οι έρευνες δείχνουν ότι οι τοξικές ή συγκρουσιακές σχέσεις επηρεάζουν αρνητικά την ευημερία περισσότερο από τη μοναξιά. Είναι λοιπόν σημαντικό να αξιολογούμε κατά πόσο οι παλιές φιλίες συνεχίζουν να μας ταιριάζουν όπως παλιά», επισημαίνει η Δρ Suzanne Degges-White, καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Συμβουλευτικής και Ανώτερης Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Βόρειου Ιλινόις.
Στο άρθρο της στο Psychology Today, η Δρ Degges-White περιγράφει τα θεμέλια της φιλίας, τους κινδύνους που μπορεί να την αποδυναμώσουν και το πότε αξίζει να προσπαθήσουμε να την επαναφέρουμε.
Πώς ξεκινούν οι φιλίες
Σύμφωνα με την ειδικό, η αρχή μιας φιλίας στηρίζεται κυρίως σε τρία στοιχεία:
-
Κοινά ενδιαφέροντα: Τα ενδιαφέροντά μας αλλάζουν με τα χρόνια, γι’ αυτό και οι φιλίες που ξεκίνησαν από μια κοινή αγάπη για κάποιο χόμπι, μια τηλεοπτική σειρά ή μια λέσχη βιβλίου, δεν είναι πάντα βέβαιο ότι θα διαρκέσουν μια ζωή.
-
Κοινό στάδιο ζωής: Οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο με όσους βρίσκονται στο ίδιο στάδιο ζωής—σχολείο, παιδική χαρά ή επαγγελματική πορεία. Ωστόσο, όταν οι δρόμοι τους διαφοροποιούνται, η φιλία μπορεί να εξασθενήσει.
-
Εγγύτητα: Η φυσική απόσταση παίζει ρόλο. Άνθρωποι που ζουν ή εργάζονται κοντά μας είναι πιο πιθανό να γίνουν φίλοι. Η μετακόμιση ή η αλλαγή εργασίας μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη σχέση.
Πότε και γιατί τελειώνουν οι φιλίες
Η ικανότητα των ανθρώπων να διατηρούν ουσιαστικές κοινωνικές σχέσεις είναι περιορισμένη. Παρά τον μεγάλο αριθμό «φίλων» στα social media, οι πραγματικές και βαθιές φιλίες είναι περιορισμένες και μπορεί να χαθούν με τον χρόνο.
Μερικοί από τους λόγους που οι φιλίες τελειώνουν περιλαμβάνουν:
-
Αλλαγές στις προτεραιότητες: Η έλλειψη επικοινωνίας ή ενδιαφέροντος συχνά σηματοδοτεί το τέλος μιας σχέσης.
-
Αλλαγές στη δυναμική της σχέσης: Όταν η φιλία γίνεται υποχρεωτική ή μονόπλευρη, χάνει την ουσία της.
-
Έλλειψη χρόνου ή διαθεσιμότητας: Οι αυξημένες ευθύνες της ζωής μπορούν να οδηγήσουν σε απομάκρυνση.
-
Αμοιβαία απομάκρυνση: Η μη ανταπόκριση σε επικοινωνία δείχνει ότι η σχέση έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της.
Μπορεί να ξαναζωντανέψει η φιλία;
Οι άνθρωποι αλλάζουν, όπως αλλάζουν και οι ανάγκες τους. Αν οι συνθήκες αλλάξουν, μια φιλία μπορεί να αναθερμανθεί. Η Δρ Degges-White προτείνει:
-
Στείλτε μια χειρόγραφη κάρτα ή ένα προσωπικό μήνυμα.
-
Στείλτε ένα μήνυμα ή τηλεφωνήστε για να δείξετε ενδιαφέρον.
-
Αναγνωρίστε τα λάθη του παρελθόντος και εκφράστε τη λύπη σας.
Ακόμα και αν οι προσπάθειες δεν αποδώσουν, η επαναπροσέγγιση φέρνει συναισθηματική ανακούφιση και βοηθά στο να κλείσει η σχέση με τον σωστό τρόπο.
Το τέλος δεν είναι πάντα επιλογή μας
«Μερικές φορές απλώς χάνεται η “κόλλα” που κρατούσε τη φιλία», σημειώνει η ειδικός. Σε αυτή την περίπτωση, η πρότασή της είναι:
-
Ενισχύστε το δίκτυο κοινωνικών σχέσεων.
-
Μην αλλάζετε τον εαυτό σας για να διατηρήσετε μια φιλία.
-
Φροντίστε τον εαυτό σας και την προσωπική σας ανάπτυξη.
Μερικές φιλίες έχουν ημερομηνία λήξης και η αποδοχή της μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα για προσωπική εξέλιξη.