Μετά το καλοκαίρι, έρχεται η ώρα της επιστροφής από τις… σαγιονάρες στα… τετράδια, από τις παραλίες στις αίθουσες διδασκαλίας και από την ανεμελιά στη ρουτίνα των σχολικών υποχρεώσεων.
Ο Σεπτέμβριος θεωρείται μήνας μετάβασης και, όπως λένε πολλοί, έχει τον δικό του ξεχωριστό «ήχο».
Το πρώτο κουδούνι και η προσαρμογή
Δεν είναι μόνο το κουδούνι των σχολείων που σηματοδοτεί την έναρξη της χρονιάς, αλλά και το ξυπνητήρι που επιστρέφει δυναμικά κάθε πρωί. Για τα παιδιά και τους γονείς, αυτή η αλλαγή λειτουργεί σαν μια μικρή «προσγείωση», όπως τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η εξελικτική και σχολική ψυχολόγος δρ Ειρήνη Αναγνώστου – Κελεπούρη. Και όπως κάθε προσγείωση, χρειάζεται σωστή προετοιμασία για να είναι ομαλή.
«Η επιστροφή στο σχολείο απαιτεί μια τριπλή προετοιμασία, πρακτική, ψυχολογική και συναισθηματική», επισημαίνει η ειδικός, εξηγώντας ότι «το άγχος του παιδιού συχνά ξεκινά από τον καθρέφτη των μεγάλων. Αν οι γονείς αντιμετωπίσουν το άνοιγμα των σχολείων με θετική διάθεση, τα παιδιά τους θα νιώσουν ασφάλεια και σιγουριά».
Οι μικροί μαθητές και η αλλαγή ρυθμού
Για τα παιδιά του δημοτικού, οι νέες συνήθειες είναι το πιο δύσκολο «μάθημα» του Σεπτεμβρίου. Όπως εξηγεί η δρ Αναγνώστου – Κελεπούρη: «Ο ύπνος πρέπει να ξαναμπεί σε πρόγραμμα, τα γεύματα να σταθεροποιηθούν και η τσάντα να πάψει να στέκει άδεια στη γωνία. Μια έξυπνη ιδέα είναι να ψωνίσετε μαζί σχολικά είδη, δίνετε στο παιδί την αίσθηση συμμετοχής και ταυτόχρονα χτίζετε μια γέφυρα χαράς προς το σχολείο».
Τονίζει επίσης ότι «η συζήτηση είναι επίσης κρίσιμη. Μιλήστε για τις ανησυχίες του, θυμίστε του τα αγαπημένα πρόσωπα που θα ξαναδεί και τονίστε τα θετικά της νέας χρονιάς. Και μην ξεχνάτε: η οθόνη δεν είναι το καλύτερο βραδινό “παραμύθι”. Κλείστε τις συσκευές τουλάχιστον μια ώρα πριν τον ύπνο και προτιμήστε ήρεμες οικογενειακές στιγμές».
Οι έφηβοι και το στοίχημα της ανεξαρτησίας
«Οι έφηβοι ζουν τη δική τους “επιστροφή”. Διεκδικούν ελευθερία, αλλά ταυτόχρονα έχουν ανάγκη από στήριξη και καθοδήγηση. Εκεί οι γονείς χρειάζεται να ισορροπήσουν. Δώστε χώρο για συζήτηση χωρίς κηρύγματα, ενθαρρύνετε την αυτοοργάνωση και τους ρεαλιστικούς στόχους. Η διαχείριση του χρόνου ανάμεσα σε διάβασμα, δραστηριότητες, φίλους και ατελείωτα scroll στο κινητό, είναι το στοίχημα της εφηβείας. Μοιραστείτε μαζί τους την ευθύνη για τον οικογενειακό προγραμματισμό, δείξτε εμπιστοσύνη και κυρίως, θυμηθείτε πως η ανεξαρτησία δεν χτίζεται με απαγορεύσεις αλλά με διάλογο», υπογραμμίζει η ειδικός.
Όταν υπάρχουν μαθησιακές δυσκολίες
Η προετοιμασία γίνεται ακόμη πιο ουσιαστική για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές ανάγκες. Η δρ Αναγνώστου – Κελεπούρη τονίζει ότι δεν αποτελεί «πολυτέλεια» αλλά αναγκαιότητα. Οι γονείς χρειάζεται να επικοινωνούν με το σχολείο πριν από την έναρξη της χρονιάς, ώστε οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν τις ανάγκες του παιδιού. Μια επίσκεψη στον χώρο του σχολείου μπορεί να μειώσει σημαντικά το άγχος της πρώτης ημέρας.
Το σχολείο ως δεύτερο σπίτι
Το σχολείο δεν είναι απλώς ένας χώρος μάθησης, αλλά ένα «δεύτερο σπίτι» για τα παιδιά. «Όπως κάθε σπίτι, χρειάζεται να είναι ασφαλές, ζεστό και υποστηρικτικό», επισημαίνει η ψυχολόγος. Εκεί συναντιούνται οι προσπάθειες γονιών και εκπαιδευτικών για να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που θα επιτρέψει στα παιδιά όχι μόνο να μάθουν, αλλά και να μεγαλώσουν με σιγουριά.
Ο Σεπτέμβριος, λοιπόν, δεν σηματοδοτεί μόνο το τέλος του καλοκαιριού, αλλά και την αρχή μιας νέας διαδρομής. Αν τον υποδεχτούμε με χαμόγελο και καλή οργάνωση, τότε η «μεγάλη επιστροφή» μπορεί να μετατραπεί στην πιο όμορφη αρχή.