Η εφηβική και νεανική παραβατικότητα αποτελεί ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο την ελληνική κοινωνία, με τους ειδικούς να καταγράφουν αυξητική τάση στα σχετικά περιστατικά. Εδώ και έναν χρόνο βρίσκεται σε εφαρμογή το πιλοτικό πρόγραμμα «It’s up to Youth» της Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ), το οποίο προσφέρει δωρεάν ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε εφήβους και νέους. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται και εποπτεύεται από τη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας και υλοποιείται σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, πανεπιστημιακούς φορείς και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών.
Οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται σε τέσσερις δήμους της Αττικής (Αμαρουσίου, Αχαρνών, Κηφισιάς και Λυκόβρυσης-Πεύκης) και σε τρεις της Θεσσαλονίκης (Θεσσαλονίκης, Νεάπολης-Συκεών και Παύλου Μελά), μέσω της μονάδας «Connect Thessaloniki» της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε εφήβους και νέους ηλικίας 12 έως 21 ετών που είτε εμφανίζουν συμπεριφορές υψηλού κινδύνου είτε έχουν ήδη εμπλοκή με τον νόμο, αλλά και σε θύματα βίαιων ή παραβατικών περιστατικών.
Από τον Φεβρουάριο έως τον Αύγουστο του 2025 έχουν εξυπηρετηθεί 80 περιστατικά εφήβων και οικογενειών τους, με μέσο όρο ηλικίας τα 14,5 έτη. Οι υπηρεσίες παρέχονται μέσω εξατομικευμένων πλάνων βραχυπρόθεσμης ψυχοκοινωνικής παρέμβασης, που περιλαμβάνουν ατομική υποστήριξη, οικογενειακή συμβουλευτική, καθώς και ομαδικές δράσεις ενδυνάμωσης και ψυχοεκπαίδευσης. Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται εβδομαδιαία με την υποστήριξη ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών.
Σύμφωνα με τους υπεύθυνους, παρότι είναι νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, παρατηρείται σταδιακή αύξηση των αιτημάτων ανά μήνα, γεγονός που αποδίδεται τόσο στην εδραίωση του προγράμματος στις τοπικές κοινωνίες όσο και στις δράσεις ενημέρωσης που έχουν πραγματοποιηθεί.
Το «It’s up to Youth» αναπτύσσεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
-
Πρόληψη και Έγκαιρη Παρέμβαση με ευαισθητοποίηση μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, εκπαίδευση επαγγελματιών, street work, mentoring και συμβουλευτική.
-
Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη με παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών σε εφήβους και οικογένειες.
-
Δημιουργία Youth Center ως χώρου ασφαλούς έκφρασης, ένταξης και προσωπικής ανάπτυξης των νέων.
-
Έρευνα και Αξιολόγηση, με στόχο την αποτύπωση αναγκών κάθε δήμου, την ανάπτυξη εκπαιδευτικών εργαλείων και την προώθηση καινοτόμων ψηφιακών πρακτικών.
Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου έτους λειτουργίας του, το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αντιμετώπιση της εφηβικής παραβατικότητας και την ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής στήριξης των νέων σε τοπικό επίπεδο.