Το έντερο και το δέρμα δεν είναι απλώς δύο ξεχωριστά όργανα του σώματος, αλλά οι μεγαλύτερες «επιφάνειες» του οργανισμού μας, καλύπτοντας καθεμία περίπου 25-30 τετραγωνικά μέτρα. Και στα δύο ζουν δισεκατομμύρια μικρόβια που αποτελούν το μικροβίωμα, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο όχι μόνο στην προστασία από το περιβάλλον αλλά και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Τι είναι ο άξονας εντέρου-δέρματος;
Ο άξονας αυτός είναι η στενή και αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου και του δέρματος. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Ρευματολογίας Martin Kriegel, τα μικρόβια του εντέρου επηρεάζουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και κατ’ επέκταση την υγεία του δέρματος. Η αλληλεπίδραση αυτή σημαίνει πως φλεγμονές ή προβλήματα σε ένα από τα δύο όργανα συχνά προκαλούν αντίστοιχες αλλαγές και στο άλλο.
Ο ειδικός Chris Callewaert το συνοψίζει λέγοντας: «Όταν στρεσάρεται το ένα, επηρεάζεται και το άλλο».
Μικροβίωμα και αυτοάνοσα δερματικά νοσήματα
Πολλά αυτοάνοσα νοσήματα του δέρματος συνδέονται με αλλαγές στο μικροβίωμα εντέρου και δέρματος. Ενδεικτικά παραδείγματα:
-
Αλωπεκία (τριχόπτωση): Αλλαγές στο μικροβίωμα του τριχωτού και του εντέρου.
-
Ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα): Αυξημένα βακτήρια Staphylococcus aureus και μειωμένη ποικιλία μικροβίων στο δέρμα.
-
Ψωρίαση: Αλλαγές σε έντερο και δέρμα με παρουσία βακτηρίων όπως Staphylococcus, Streptococcus, Propionibacterium.
-
Λύκος: Διαταραχές στο εντερικό μικροβίωμα με επικράτηση ορισμένων βακτηρίων.
-
Λεύκη: Μειωμένη ποικιλία μικροβίων σε προσβεβλημένες περιοχές του δέρματος.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το έντερο και το δέρμα;
Η διατροφή παίζει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας του μικροβιώματος. Οι φυτικές ίνες προάγουν την υγεία του εντέρου, ενώ η υπερβολική κατανάλωση λιπαρών και ζάχαρης έχει αρνητικές συνέπειες. Η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και καλά λιπαρά, φαίνεται να έχει θετική επίδραση, ακόμα και σε παθήσεις όπως η ψωρίαση. Επιπλέον, τα προβιοτικά συμβάλλουν στην ενίσχυση των ευεργετικών μικροοργανισμών.
Η φροντίδα του μικροβιώματος εντέρου και δέρματος είναι βασική για τη γενική ευεξία και την πρόληψη πολλών δερματικών και συστηματικών παθήσεων.