Η μηνιγγίτιδα είναι μια σοβαρή φλεγμονή των μηνίγγων, της μεμβράνης που περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό.
Μπορεί να προκαλείται από διάφορους μικροοργανισμούς, αλλά ο μηνιγγιτιδόκοκκος είναι το πιο επικίνδυνο από αυτά τα μικρόβια, καθώς η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και θάνατο, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Σύμφωνα με τον καθηγητή Επιδημιολογίας και μέλος της επιστημονικής επιτροπής του ΕΟΔΥ, Γκίκα Μαγιορκίνη, η μόλυνση από μηνιγγιτιδόκοκκο μπορεί να είναι εξαιρετικά απρόβλεπτη, καθώς το μικρόβιο μπορεί να βρίσκεται στον φάρυγγα ενός ατόμου χωρίς να προκαλεί συμπτώματα, και να εκδηλωθεί μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες.
Για να περιοριστεί η εξάπλωση της νόσου, συνήθως χορηγείται χημειοπροφύλαξη στις στενές επαφές του ατόμου που έχει μολυνθεί. Αυτός ο προληπτικός θεραπευτικός χειρισμός αποσκοπεί στη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης του μικροβίου, αν και η πιθανότητα να νοσήσει κάποιος από το περιβάλλον είναι πολύ μικρή, ακόμη και αν δεν λάβει την προφυλακτική θεραπεία. Η χημειοπροφύλαξη έχει ως κύριο στόχο να σταματήσει την εξάπλωση της νόσου, μειώνοντας την πιθανότητα να αναπτυχθεί περαιτέρω η λοίμωξη σε άτομα που βρίσκονται σε άμεση επαφή με τον ασθενή.
Αν και η χημειοπροφύλαξη είναι ένα σημαντικό εργαλείο στην καταπολέμηση της μηνιγγίτιδας, ο καθηγητής Μαγιορκίνης υπογραμμίζει ότι ο μηνιγγιτιδόκοκκος δεν επηρεάζει το σύνολο των στενών επαφών, αφού η εμφάνιση της βαριάς μορφής της νόσου είναι σπάνια. Ειδικότερα, ο ίδιος αναφέρει ότι η επιστημονική κοινότητα ακόμα δεν έχει καταφέρει να εντοπίσει ποιος ακριβώς από τους εκτεθειμένους στον μηνιγγιτιδόκοκκο θα αναπτύξει την επιδημιολογική αυτή μορφή της λοίμωξης.
Όσον αφορά την πρόληψη μέσω εμβολιασμού, ο καθηγητής σημείωσε ότι υπάρχει εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου, το οποίο χορηγείται σε παιδιά και επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, όπως στους στρατιώτες ή σε φοιτητές που διαμένουν σε συγχρονισμένα καταλύματα, όπως οι φοιτητικές εστίες. Ωστόσο, το εμβόλιο δεν καλύπτει όλους τους τύπους του μικροοργανισμού και δεν παρέχει εφ’ όρου ζωής προστασία, κάτι που καθιστά τη συνεχιζόμενη παρακολούθηση και επανάληψη των εμβολιασμών σημαντική.
Η επιδημιολογική εικόνα στην Ελλάδα, όπως και στην Ευρώπη, έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια χάρη στην εφαρμογή του εμβολιασμού. Η συχνότητα εμφάνισης της μηνιγγίτιδας έχει μειωθεί, και η χώρα δεν κατατάσσεται στις περιοχές με υψηλή επίπτωση αυτής της νόσου. Σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, η εφαρμογή της χημειοπροφύλαξης και η συστηματική παρακολούθηση έχουν συμβάλει σημαντικά στη μείωση της διάδοσης της νόσου στην κοινότητα, καθιστώντας την καταπολέμηση της μηνιγγίτιδας πιο αποτελεσματική και περιορισμένη σε επίπεδο εξάπλωσης.