Την Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2024, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του Αγίου Ελευθερίου, ενός από τους σπουδαιότερους μάρτυρες της χριστιανικής πίστης.
Ο Άγιος Ελευθέριος γεννήθηκε στη Ρώμη κατά τον 2ο αιώνα, από πλούσιους και ευγενείς γονείς, με τον πατέρα του να είναι ύπατος της Ρώμης. Η μητέρα του, η Ανθία, έλαβε το χριστιανικό βάπτισμα μετά την επαφή της με τους μαθητές του Αποστόλου Παύλου και ανέλαβε τη φροντίδα και ανατροφή του γιου της μετά τον θάνατο του συζύγου της.
Η χριστιανική ανατροφή του Ελευθερίου, με τη καθοδήγηση του επισκόπου Ρώμης Ανίκητου, έθεσε τις βάσεις για την πνευματική του πορεία. Ο επίσκοπος, βλέποντας την ενάρετη ζωή και τη θερμή πίστη του, τον χειροτόνησε διάκονο σε ηλικία μόλις 15 ετών, και στην ηλικία των 17 ετών τον ανέβασε στον βαθμό του πρεσβύτερου. Στα 20 του, του ανέθεσε τον επισκοπικό θρόνο της περιοχής του Ιλλυρικού (σημερινή Αλβανία), με έδρα την Αυλώνα.
Η πρώιμη χειροτονία του Ελευθερίου, παρά τη φαινομενικά αντίθετη στάση των ιερατικών κανόνων που επικράτησαν αργότερα, έγινε «κατ’ οικονομίαν» Θεού, λόγω των εξαιρετικών του αρετών και της σοφίας του. Η γλυκύτητα του λόγου του, οι αμέτρητες ευλογίες και τα θαύματα που συνόδευαν το έργο του, κατέστησαν τον Άγιο Ελευθέριο διάσημο για την ικανότητά του να προσελκύει ειδωλολάτρες στον Χριστό.
Ωστόσο, ο διάβολος, ως εχθρός της σωτηρίας, ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του. Ο αυτοκράτορας Αδριανός, μάθοντας για τη δράση του Ελευθερίου, διέταξε τη σύλληψή του και έστειλε τον στρατηγό Φήλικα για να τον καταβάλει. Αντί να τον συλλάβει, όμως, ο στρατηγός γοητεύτηκε από τα λόγια του Αγίου και πίστεψε στον Χριστό, βαπτιζόμενος και ο ίδιος.
Ο Άγιος Ελευθέριος, προκειμένου να ακολουθήσει τη Θεία Βούληση και να μην προδώσει τη μαρτυρική του κλήση, έστειλε τον Φήλικα πίσω στην αποστολή του, ακολουθώντας την κατεύθυνση της ιεραποστολής που του είχε ανατεθεί. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε στον αυτοκράτορα και, παρά τις κολακείες και τις απειλές του, παρέμεινε ακλόνητος στην πίστη του, απορρίπτοντας τα ψεύτικα είδωλα και την ειδωλολατρία.
Οι φρικαλέες βασανιστικές πρακτικές που υπέστη ο Άγιος Ελευθέριος είναι αμέτρητες και περιλαμβάνουν τη φωτιά, τα καυτά λάδια, τα καζάνια και τις βίαιες τιμωρίες. Παρ’ όλα αυτά, ο Άγιος παραμένει αβλαβής, καταδεικνύοντας με τα θαύματα του τη δύναμη του Θεού. Ακόμα και όταν ρίχτηκε σε έναν πυρακτωμένο κλίβανο ή τοποθετήθηκε σε ένα τηγάνι γεμάτο καυτό λάδι, οι φωτιές έσβησαν και τα βασανιστήρια απέτυχαν να τον βλάψουν.
Η πορεία του Αγίου Ελευθερίου προς τον μαρτυρικό θάνατο συνεχίστηκε με θαύματα. Ο Κορέμων, έπαρχος της Ρώμης, ανήκε στους διώκτες του, αλλά τελικά πίστεψε στον Χριστό όταν έζησε το θαύμα του Αγίου Ελευθερίου. Παρά τις τρομερές δοκιμασίες, ο Άγιος συνέχιζε να κηρύττει την αλήθεια του Χριστού με δύναμη.
Όταν η αγριότητα των λιονταριών απέτυχε να κατασπαράξει τον Άγιο, ο αυτοκράτορας διέταξε τον αποκεφαλισμό του. Ο Άγιος Ελευθέριος αποκεφαλίστηκε στην αρένα και το αίμα του αποτέλεσε το σημείο του μαρτυρίου του. Στην ίδια στιγμή, η μητέρα του, Ανθία, που παρακολουθούσε το μαρτύριο του γιου της, αποκεφαλίστηκε επίσης. Αμφότεροι παρέμειναν αφοσιωμένοι στον Χριστό και αναστήθηκαν στην αιώνια ζωή.
Στη Χριστιανική παράδοση, ο Άγιος Ελευθέριος θεωρείται προστάτης των εγκύων γυναικών, που επικαλούνται τη βοήθειά του για «καλή λευτεριά» κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους. Πολλές γυναίκες προσέρχονται στις εκκλησίες για να προσευχηθούν και να ζητήσουν τη χάρη του, και το όνομα του Αγίου Ελευθερίου είναι ευλογημένο από το λαό για τη δύναμη της προστασίας του.
Αυτή η ημέρα της εορτής του Αγίου Ελευθερίου είναι, επομένως, μια ημέρα λατρείας, θρησκευτικής ευλάβειας και υπενθύμισης των θαυμάτων και των μαρτυρίων του Αγίου.