Η έρευνα «Το ταξίδι των ασθενών με καρκίνο του μαστού στην Ελλάδα: 10 χρόνια μετά» ανέδειξε νέες και σημαντικές πτυχές της εμπειρίας των γυναικών με καρκίνο του μαστού, παρουσιάζοντας τα πρώτα αποτελέσματά της σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου.
Την έρευνα πραγματοποίησε το Εργαστήριο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (LabHTA) του Τμήματος Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής σε συνεργασία με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής».
Η νέα αυτή μελέτη έρχεται δέκα χρόνια μετά την πρώτη σχετική έρευνα από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, με στόχο την αξιολόγηση της πορείας των γυναικών με καρκίνο του μαστού, από το πρώτο σύμπτωμα έως και το στάδιο της παρακολούθησης.
Ο κ. Κωνσταντίνος Αθανασάκης, επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας και Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, εξήγησε ότι η έρευνα στοχεύει να αποτυπώσει την εμπειρία των γυναικών με καρκίνο του μαστού, εξετάζοντας τις συνθήκες πρόσβασης στη φροντίδα υγείας, το κόστος της θεραπείας και την επίδραση της νόσου στην καθημερινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους.
Η έρευνα, που διεξήχθη τον Απρίλιο του 2024, περιλάμβανε 552 γυναίκες με πρώιμο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο του μαστού, οι οποίες διαγνώστηκαν και θεραπεύτηκαν στην Ελλάδα από το 2019 έως το 2023.
Πριν τη Διάγνωση: Εμπόδια και Ανεπάρκεια στην Πρόληψη
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 52% των γυναικών δεν παρακολουθούνταν τακτικά από γιατρό για προληπτικό έλεγχο, ενώ το 50,5% εντόπισε το πρόβλημα μέσω προληπτικού ελέγχου μαστού.
Παρά την άμεση ανταπόκριση του 81,2% των γυναικών μετά την ανίχνευση του συμπτώματος, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας δυσχεραίνεται από λίστες αναμονής (29,7%), την έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού (19%) και την απόσταση από τις δομές υγείας (23%).
Η πλειονότητα των γυναικών απευθύνθηκε αρχικά σε χειρουργό μαστού (56,5%) ή γυναικολόγο (19,9%), με το 51,3% να επιλέγει ιδιωτικό ιατρείο και το 25,4% δημόσια δομή.
Για τη διενέργεια βιοψίας, το 64,3% προτίμησε τον ιδιωτικό τομέα. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχουσες επισκέφθηκαν δύο γιατρούς για την οριστικοποίηση της διάγνωσης, επισημαίνοντας τον οικονομικό και ψυχικό φόρτο που αυτό συνεπάγεται.
Διάγνωση και Θεραπεία
Όλες οι συμμετέχουσες έκαναν κάποια χειρουργική επέμβαση, με το 60,9% να επιλέγει ιδιωτικό νοσοκομείο.
Ωστόσο, σε θεραπείες όπως χημειοθεραπείες και ακτινοθεραπείες, σχεδόν οι μισές γυναίκες εμπιστεύτηκαν δημόσια νοσοκομεία.
Σημαντικό ρόλο στην επιλογή νοσοκομείου διαδραμάτισε ο γιατρός, με το 86,8% των ασθενών να παραμένουν στην ίδια δομή καθ’ όλη τη θεραπεία, ενώ στις περιπτώσεις που άλλαξαν νοσοκομείο (12,3%), ο γιατρός αποτέλεσε και πάλι κριτήριο επιλογής.
Οι γυναίκες περίμεναν κατά μέσο όρο 20,8 ημέρες για τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης μετά τη χειρουργική επέμβαση.
Επιπλέον, το 76,1% πραγματοποίησε εξετάσεις γονιδιακού ελέγχου, με το 58,6% να αναφέρει προσωπική κάλυψη του κόστους. Οι ασθενείς που δεν έκαναν τις εξετάσεις επικαλέστηκαν είτε την έλλειψη σχετικής σύστασης από γιατρό (61,8%) είτε το κόστος (25,5%).
Οικονομική Επιβάρυνση και Κοινωνικές Επιπτώσεις
Η κάλυψη της διάγνωσης και της θεραπείας εξασφαλίζεται εν μέρει από την κοινωνική ασφάλιση, όμως οι ίδιες οι ασθενείς αναγκάζονται να πληρώσουν ιδιωτικές δαπάνες που φτάνουν τα 4.673€ κατά μέσο όρο. Αυτό το ποσό καλύπτεται κυρίως από τους ίδιους τους ασθενείς και την οικογένειά τους (66,1%) ή από αποταμιεύσεις (40,6%), με πολλούς να βασίζονται στη βοήθεια του οικογενειακού και φιλικού κύκλου.
Οι οικονομικές επιπτώσεις ήταν ψυχολογικά επιβαρυντικές για το 17,4% των γυναικών, ενώ το 30,6% ανέφερε διακοπή ή άδεια άνευ αποδοχών από την εργασία τους λόγω της νόσου.
Παράλληλα, το 25,4% ανέφερε ότι μέλη της οικογένειας χρειάστηκε να αφήσουν την εργασία τους για να τους φροντίσουν, και το 26,4% πως κάποιοι συγγενείς μετακόμισαν προσωρινά για να τους στηρίξουν.
Καθυστερήσεις και Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη
Παρά τις προκλήσεις, το 75,7% των γυναικών θεωρεί πως έλαβαν έγκαιρη φροντίδα κατά τη διάρκεια της εμπειρίας τους. Ωστόσο, για το 23,2% που δεν έλαβε έγκαιρη φροντίδα, οι βασικοί λόγοι αφορούν καθυστερήσεις στη διάγνωση και την αναμονή για εξετάσεις.
Σχετικά με την ψυχολογική υποστήριξη, το 40,8% των ασθενών αναζήτησε τη βοήθεια επαγγελματία ψυχικής υγείας, ενώ το 52,5% προσέφυγε σε συλλόγους ασθενών για ενημέρωση.
Η έρευνα δείχνει ότι η διαδρομή των γυναικών με καρκίνο μαστού περιλαμβάνει σημαντικές προκλήσεις, όπως η πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία και η διαχείριση των οικονομικών επιβαρύνσεων, ενώ τονίζει την ανάγκη για βελτιώσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής υποστήριξης.
Οι παρευρισκόμενοι στη συνέντευξη τύπου, μεταξύ των οποίων οι κ. Αθανασάκης, Καραμπλή, και Μιχαλοπούλου από το «Άλμα Ζωής», συζήτησαν τη σημασία της υποστήριξης των ασθενών μέσω της πολιτικής υγείας και του ρόλου των συλλόγων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνεχείς βελτιώσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις για την καλύτερη αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού στην Ελλάδα.
