Αποκλειστικό : Ο ιατρός-συγγραφέας Κωνσταντίνος Μούσσας μιλάει για πρώτη φορά για το έργο του για την ζωή του και τον Σ.Καργάκο

Συναντήσαμε τον ιατρό – συγγραφέα Κωνσταντίνο Μούσσα και μας μίλησε αποκλειστικά με αφορμή την παρουσίαση του νέου του βιβλίου «Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος», που θα πραγματοποιηθεί στο βιβλιοπωλείο Bookplus στις 6 Μαρτίου στις 19:00.

-Ποιος είναι ο Κωνσταντίνος Μούσσας;

Γεννήθηκα στον Πειραιά όπου και μεγάλωσα. Σπούδασα ιατρική (Παθολογία, Επείγουσα Ιατρική και Κλινική Ψυχολογία. Πρόσφατα ειδικεύτηκα στην Αισθητική ιατρική και τις δερματουργικές εφαρμογές). Συνεργάζομαι με το Ιταλικό Μορφωτικό ινστιτούτο στην διδασκαλία της ιατρικής ορολογίας και την μετάφραση επιστημονικών κειμένων. Παράλληλα με την επαγγελματική μου δραστηριότητα(ιατρικά συνέδρια και δημοσιεύσεις στο Ιατρικό Βήμα κ.α) ασχολούμαι με την πολιτική αρθρογραφία, το φιλοσοφικό δοκίμιο, την ιστορική μελέτη και ανάλυση, την μετάφραση και φυσικά την Ποίηση. Έχω εκδώσει 4 ποιητικές συλλογές, μια μετάφραση ιταλικών ποιημάτων, και βέβαια την έμμετρη διασκευή της τραγωδίας του Νίκου Καζαντζάκη: «Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος» που είναι και το τελευταίο μου βιβλίο.

-Τι ώθησε έναν γιατρό να γίνει συγγραφέας;Το σωστό ερώτημα ίσως θα ήταν, τι ώθησε έναν συγγραφέα να γίνει γιατρός; Και αυτό γιατί η συγγραφή προηγήθηκε της Ιατρικής.
Ο Λόγος και η μελέτη της γλώσσας και της ιστορίας υπήρξε πάντα κύριο στοιχείο των ενδιαφερόντων μου. Στη συνέχεια πρόκυψε η Ιατρική, την οποία υπηρετώ με συνέπεια και πάθος, αρκετά χρόνια. Όμως η ποίηση και εν γένει ο Λόγος, έχουν πάντα ξεχωριστή θέση στη ζωή μου. Έτσι βρέθηκα, όπως πολλοί σπουδαίοι συνάδελφοι, να υπηρετώ ταυτόχρονα την μέγιστη των Επιστημών και την ύψιστη των Τεχνών.-Το βιβλίο σας γιατί μπορεί να «κερδίσει» τον αναγνώστη ;

Ο «Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος δεν προορίζεται να «κερδίσει» απλώς τον αναγνώστη. Είμαι βέβαιος πως η συγκλονιστική αφήγηση των τραγικών ωρών πριν την άλωση της Πόλης των πόλεων και του θανάτου του Τελευταίου Αυτοκράτορα των Ελλήνων- κατά των Ελύτη- θα «κατακτήσει» την καρδιά κάθε αναγνώστη. Δεν πρόκειται για την πτώση μιας πόλης, αλλά την αιώνιας πρωτεύουσας του οικουμενικού Ελληνισμού, ούτε βέβαια για τον θάνατο ενός Βασιλιά και το τέλος μιας αυτοκρατορίας. Πρόκειται για το τέλος -ίσως- μιας ιδέας και της ανεπανάληπτης δόξας του Βυζαντίου. Όμως πιστεύω πως στην καρδιά όλων και «στις φλέβες όλων μας, ρέει ακόμα το αίμα των ζωντανών και μας ψυχώνει» όπως λέει ο Καζαντζάκης, κι αυτό είναι αρκετό για να διαβάσει κι ίσως να εμπνευστεί κάποιος από αυτό το βιβλίο.

IMG_5205
-Πιστεύεται ότι μέσα στο έργο αυτό υπάρχουν κοινά σημεία τότε και τώρα, κυριως στην πολιτική ζωη του τόπου αλλά και των εξελίξεων που ζει η γενιά μας;

Όταν ξεκίνησα να μελετώ το πρωτότυπο έργο του Καζαντζάκη, ειλικρινά δεν πίστευα πως είναι δυνατόν να επαναλαμβάνονται τα ίδια ακριβώς γεγονότα με άλλους βέβαια πρωταγωνιστέςκαι συγκυρία. Σήμερα δεν υπάρχουν πόλεις να αλωθούν, τείχη και ηγέτες να πέσουν, όμως αλώνονται ψυχές και συνειδήσεις, λεηλατούνται η ιστορία και η γλώσσα, η εθνική υπόσταση και συνέχεια. Πλέον ο «Πορθητής» είναι εντός των τειχών, με ακριβώς τους ίδιους όμως συμμάχους και τις ίδιες κακόβουλες προθέσεις. Είναι δυνατόν να υπάρξει πιο επίκαιρη εποχή για αυτό το βιβλίο από αυτή των ιταμών προκλήσεων σε όλα τα μέτωπα, των εθνικών υποχωρήσεων και των επικίνδυνων παραχωρήσεων, της κοινωνικής εξαθλίωσης και ταπείνωσης, στη «χώρα των ηττημένων» όπως τιτλοφορώ μια σειρά μηνιαίων χρονογραφημάτων μου;

-Πέθανε πριν λίγο καιρό σε ηλικία 82 ετών ο μεγάλος φιλόλογος και συγγραφέας Σαράντος Καργάκος. Πόσο επηρέασε και καθόρισε την πορεία σας ως συγγραφέα.
Τι θυμόσαστε έντονα και κρατάτε για πάντα στην μνήμη σας από εκείνον;

Ο Σαράντος Καργάκος υπήρξε δάσκαλος και πνευματικός φάρος για πολλούς. Είχα την τύχη να τον γνωρίσω και με τίμησε με την φιλία και την καθοδήγησή του. Μάλιστα ευτύχησα να έχω στο οπισθόφυλλο του βιβλίου μου μια μικρή κριτική του. Εδώ θα ήθελα να παραθέσω ένα μικρό απόσπασμα από την τελευταία του επιστολή όπου αναφέρεται στο βιβλίο. Τα όσα λέει θα μπορούσαν να είναι και απάντηση στο προηγούμενο ερώτημά σας.

[…]“Οφείλω μετά από πλήρη τώρα ανάγνωση του έργου “Κωνσταντίνος Παλαιολόγος”
να σας εκφράσω τα συγχαρητήρια μου για την “οικοδόμηση” ενός τέτοιου αριστουργήματος.
Παρότι περπατήσετε πάνω στα βήματα του Καζαντζάκη, μπορώ να πω ότι τα υπερβήκατε και δημιουργήσατε ένα έργο καθαρά προσωπικό. Ο Καζαντζάκης απλώς σας έδειξε τη στράτα αλλά η διαδρομή ήταν δική σας. Είχατε όμως καλή συντροφιά. Μέσα από τους στίχους βγαίνει η ανάσα του Βιτσέντζου Κορνάρου και του Γ.Χορτάτζη. Ένας γνήσιος και όχι τεχνητός κρητικός λόγος.
Το έργο σας έρχεται την κατάλληλη στιγμή όπου το έθνος αναζητεί “ιππότες της αυταπάρνησης” σαν τον Κωνσταντίνο. Κι εφόσον ολόψυχα τον ζητεί, κάποια στιγμή ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς θα ξεμαρμαρώσει μέσα στη ψυχή του λαού μας. Και τότε τα όνειρα θα λάβουν εκδίκηση”

31/5/2018 Σαράντος Καργάκος
Δυστυχώς δεν είχα την τύχη να παρακολουθήσω μάθημά του. Όμως συχνά ήμουν στις διαλέξεις του και βέβαια παρακολουθούσα μανιωδώς τις εκπομπές που εμφανίζονταν. Ο Δάσκαλος είμαι βέβαιος πως τώρα θα χαίρεται που επιτέλους ένα έργο μου που τόσο αγάπησε και ξεχώρισε, ήρθε η ώρα να παρουσιαστεί στο κοινό.

IMG_5202

-Το βιβλίο σας Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος αποτελεί ένα πρωτότυπο, πολύστιχο, έμμετρο ποίημα, εμπνευσμένο από την ομώνυμη Καζαντζακική τραγωδία. Πείτε μας λίγα λόγια για το έργο αυτό. Για την ανάμειξη κρητικής και δημοτικής γλώσσας καθώς και για το γενικότερο ύφος του έργου αυτού.

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι καρπός πολύχρονης μελέτης και προσπάθειας. Είχε φυσικά προηγηθεί η ανάγνωση όλου του έργου του Νίκου Καζαντζάκη, συμπεριλαμβανομένης και της «Οδύσσειας» των 33.333 στίχων. Αν και κράτησα τον κεντρικό πυρήνα του πρωτότυπου έργου, άλλαξα τη δομή της παρουσίασης των προσώπων του έργου, εισάγοντας έναν νέο ρόλο, τον αφηγητή-ποιητή. Επίσης όλο το έργο όπως αναφέρεται είναι σε έμμετρη μορφή ( ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, όπως μας το δίδαξαν ο Κορνάρος, ο Χορτάτζης και μετέπειτα ο Παλαμάς. Θα ήθελα στο σημείο αυτό να τονίσω κάτι σχετικά με την γλώσσα του έργου: Αν και είναι έντονη η επιρροή της κρητικής διαλέκτου στο τελικό κείμενο, οφείλω να πω, ότι μετέγραψα αρκετές φορές όλο το έργο ώστε η τελική του μορφή να είναι περισσότερο «οικεία» στον μέσο μη-κρητικό αναγνώστη. Πιστεύω πως η επιλογή αυτή δεν μείωσε την δυναμική του έργου, αντίθετα το κατέστησε πιο προσιτό στο ευρύ κοινό.

-Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει βραβευθεί από το Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός». Επίσης, έχει λάβει πολύ επαινετικές επιστολές τόσο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όσο και από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Το πρώτο βραβείο που είχα την τύχη και την μεγάλη τιμή να λάβω, ήταν ακριβώς για αυτό το έργο το 2014 στον ιστορικό Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός. Το γεγονός αυτό ήταν καθοριστικής σημασίας για εμένα, αφού αποτέλεσε σημείο εκκίνησης για την μετέπειτα πορεία μου. Ακολούθησε η έκδοση πέντε βιβλίων, η δημοσίευση πολλών άρθρων και δοκιμίων μου, αλλά και αρκετές ακόμη διακρίσεις σε διάφορους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Σχετικά με τον κ.Πρόεδρο της Δημοκρατίας- ο οποίος είναι δεινός μελετητής του Καζαντζάκη- πράγματι μετά από αποστολή του βιβλίου στο γραφείο της προεδρίας της Δημοκρατίας, μου απάντησε με μια ιδιαιτέρως επαινετική επιστολή. Θα ήθελα όμως να αναφερθώ και στον προκαθήμενο της Ελλαδικής εκκλησίας των Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, ο οποίος επίσης σε επιστολή όχι μόνο αναφέρθηκε με θερμά λόγια στο βιβλίο μου, αλλά έκανε και μια εκτενή αναφορά στην τεράστια αξία του καζαντζακικού έργου σε όλες του τις διαστάσεις, κάτι που θεωρώ σημαντικό, με δεδομένη την μέχρι πριν μερικά χρόνια στάση της εκκλησίας. Θα ήθελα να κάνω με την ευκαιρία μια ξεχωριστή μνεία στον δάσκαλο Σαράντο Καργάκο που χάσαμε πρόσφατα και ο οποίος με τίμησε με μια εξαιρετική κριτική που κοσμεί το οπισθόφυλλο του βιβλίου.

-Πείτε μας για την σημασία ιστορικών προσωπικοτήτων όπως ο Παλαιολόγος στη σύγχρονη εποχή; Μήπως αντιπροσωπεύουν απλώς παρωχημένα είδωλα μιας περασμένης εποχής;

Υπάρχουν ιδέες που ή μοίρα, το πεπρωμένο ή όπως θα έλεγαν οι ιστορικοί αναλυτές οι συγκυρίες ενσαρκώνονται ή ταυτοποιούνται από μοναδικές και ανεπανάληπτες προσωπικότητες. Τέτοια περίπτωση δίχως αμφιβολία ήταν και ο Παλαιολόγος. Ένα ιστορικό και γιατί όχι πολιτικό ορόσημο, ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης από την χιλιόχρονη ελληνιστική αυτοκρατορία του Βυζαντίου, όμοια της οποίας δεν υπήρξε- με αυτή την μορφή, την διάρκεια και την ισχύ-ένα πρωτομάρτυρας των Ελλήνων όπως τον αποκαλεί η Αλβελέρ. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ό,τι τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Ό, τι απλώς ο Παλαιολόγος δεν είναι παρά μια μακρινή ανάμνηση μιας ξεθωριασμένης προ πολλού δόξας του Ελληνισμού. Και θα ήμουν έτοιμος να συμφωνήσω με την άποψη αυτή, αν εκείνος που την διατύπωνε μου επιδείκνυε ένα αντίστοιχο σύγχρονο παράδειγμα. Αν στη θέση της ιδέας που αποκαλούμε Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, θα μπορούσε να παραθέσει κάτι άλλο ισάξιο, αν την άφθαρτη σκιά του μαρμαρωμένου θρυλικού βασιλιά, υπήρχε το αντάξιο διαλυτικό φως που θα μπορούσε να την κατανικήσει.

-Άμεσα είναι προγραμματισμένη η κεντρική παρουσίαση του βιβλίου όπου ο Τάσος Νούσιας, μεταξύ άλλων, θα διαβάσει σε αναλόγιο αποσπάσματα. Πότε και πού είναι προγραμματισμένη η συγκεκριμένη εκδήλωση? Σχεδιάζετε και άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις για το μέλλον;

Η κεντρική παρουσίαση πρόκειται όπως ξέρετε να πραγματοποιηθεί στις 6/3 στο bookplus. Στο θεατρικό αναλόγιο θα είναι ο εξαιρετικός Τάσος Νούσιας. Είναι μια συνεργασία με τον εξαιρετικό Τάσο, για την οποία χαίρομαι ιδιαίτερα αφού μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος για την ιστορία και την μελέτη της, τις ίδιες αγωνίες για την σύγχρονη πραγματικότητα και τολμώ να πω, το ίδιο όραμα για την πολύπαθη πατρίδα μας. Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στην σημαντική συμβολή του Σταμάτη Σπανουδάκη και της δισκογραφικής του που μας παραχώρησαν την άδεια ώστε να ακουστούν μουσικά κομμάτια από το αριστουργηματικό του έργο αφιερωμένο στον Παλαιολόγο. Στην εκδήλωση θα παραστούν και θα χαιρετίσουν οι πρόεδροι της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών, του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών, της Παγκρητίου Ενώσεως, εκπρόσωποι των Δήμων Αθηναίων και Πειραιά, της εξαρχείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Προεδρίας της Δημοκρατίας.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος έγραψε στην επιστολή του

IMG_5153
 IMG_3813